Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
Gıdalara bağlı alerjik reaksiyonların çoğu mide-bağırsak sistemi ile ilgili belirtilere neden olur ve belirtiler sorumlu gıda maddesi ağızla temas ettiği anda ortaya çıkar. Dudaklar ve dilde yanma, kaşıntı, dudaklarda şişme, bulantı ve kusma sık görülür. Gıda alerjileri kurdeşen ve anjiyoödem gibi cilt (her ikisi de Bölüm 3′te, cilt alerjileri tanımı başlığında anlatılmıştır), hırıltılı solunum ve öksürük gibi solunum sistemi belirtilerine de yol açabilir. Bu belirtilerin tümü gıda maddesi ile karşılaşıldıktan sonra dakikalar içerisinde ortaya çıkar.
Gıda alerjisinin neden olabileceği en ciddi durum anafi-laksidir. Anafilaksi bütün vücudu etkileyen ve hayati tehlike oluşturabilen bir reaksiyondur. Uygun şekilde tedavi edilmediği takdirde sersemlik, nefes darlığı, hırıltılı solunum, çarpıntı ve şoka yol açabilir. Ayrıntılı olarak Bölüm 6′da anlatılmıştır.
Bazı insanlarda gıda alerjisi belirtileri gıdayı alır almaz değil, birkaç saat sonra ortaya çıkar. Bu tür reaksiyonları tanımak daha da zordur. Ayrıca belirli gıdalar astım ve egzama gibi başka alerjik reaksiyonları alevlendirebilir.
Gıda alerjisi belirtilerinin kişiden kişiye büyük değişiklikler gösterdiğini farketmiş olmalısınız. Farklı zamanlarda aynı insanda da farklı belirtiler görülebilir. Size önerim arkadaşınızdan alerjisi hakkında ayrıntılı bilgi almanızdır: böylece ona nasıl yardım edebileceğiniz hakkında daha çok şey bilirsiniz. Genel olarak şu hususları aklınızda bulundurmalısınız.
•Sakin olun.
•Acil durumlarda kullanması için verilen ilacını almasına yardım edin. Bu genellikle bir antihistamindir, ancak bir adrenalin iğnesi de olabilir (Bölüm 6′da, acil tedavi başlığı altında daha ayrıntılı bilgi vardır). Tatil için ayrılmadan önce ilacının yanında olduğundan emin olun.
•Reaksiyonu şiddetleniyorsa ve solunum güçlüğü, uyku hali veya bayılmaya neden oluyorsa acil tıbbi yardım çağırm.
•Reaksiyonu tedaviye cevap verse bile eğer şiddetliyse, arkadaşınızın en kısa zamanda bir doktora görünmesini sağlayın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Günümüzde değişik türde gıdalar pek çok şeyden sorumlu tutuluyor. Gerçekten de alerjiler açısından da önemli sorunlar yaratıyorlar mı ?
- Doktorumun dosyama "idyopatik anafilaksi" yazdığını gördüm. Bunun anlamı nedir ?
- Egzamam var, ancak son zamanlarda doktorumun ürtiker olduğunu söylediği başka tür bir cilt döküntüsü ortaya çıktı. Doktorum cildimi etkilemekle birlikte bunun bir alerji olmadığım söyledi. Cilt alerjileri ile ürtiker arasındaki fark nedir ?
- Oğlum iki kez arı sokmasından sonra çok şiddetli reaksiyon gösterdi ve ikincisinde neredeyse ölmek üzere olduğu söylendi. O kadar korktum ki, yazın evden çıkmasına dayanamıyorum. Duyarsızlaştırma tedavisini duymuştum ve doktorumdan bir ayarlama yapmasını istedim. Ancak bana artık uygulanmadığını söyledi. Çocuğum için bir şey yapabilmeyi isterdim. Duyarsızlaştırma tedavisi alabileceğimiz bir yer var mı ?
- Polen takvimlerinin varlığını biliyorum, ancak nasıl bir şey olduğu hakkında fikrim yok. Bana nasıl yardımcı olabilir ?
- Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullanmak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kullanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
- Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap olduğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ilacımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok kaşıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka bazı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
- Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
- Kadınlarla erkekler arasında astım açısından bir fark var mı ?
- Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
- Ben bir sekreterim ve günde sekiz saat boyunca bilgisayar ekranının karşısındayım. Gözlerim her zaman yorgun, kuru ve kaşıntılı. Son zamanlarda yüzümde kızarıklıklar ve kaşıntı ortaya çıktı. Bence neden ekran ancak patronum benimle aynı görüşte değil. Hangimiz haklıyız ?
- Çölyak hastalığım var, ancak yenebilir glutensiz ekmek ve kek bulmakta çok zorlanıyorum - çoğu iğrenç! Yardım edebilir misiniz ?
- Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanıma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlemler var mı ?
- Astım neden başlar ?
- Çocuğumun egzaması birdenbire kötüleşti. Nedeni ne olabilir ?
- Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir süre önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
- Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo yağı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
- Çocukken egzamam vardı. Şimdi yalnızca tatildeyken cilt problemlerim oluyor. Neden olabileceği hakkında bir fikriniz var mı ?
- Oğlum ne zaman tedavisinin sorumluluğunu kendisi üstlenecek ve bu hususta onu cesaretlendirmek için ne yapmalıyım ?
- Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşmamak için ne yapabilirim ?
- Hipoalerjen kozmetik ürün nedir ve neden bu kadar pahalıdır ?
- İmmünoterapi nedir ?
- Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belirtilerime bir faydası dokunur mu ?
- Bebeğimde egzama var. Bu ileride astım veya saman nezlesi geliştireceği anlamına mı gelir ?
- Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
