Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
Gıdalara bağlı alerjik reaksiyonların çoğu mide-bağırsak sistemi ile ilgili belirtilere neden olur ve belirtiler sorumlu gıda maddesi ağızla temas ettiği anda ortaya çıkar. Dudaklar ve dilde yanma, kaşıntı, dudaklarda şişme, bulantı ve kusma sık görülür. Gıda alerjileri kurdeşen ve anjiyoödem gibi cilt (her ikisi de Bölüm 3′te, cilt alerjileri tanımı başlığında anlatılmıştır), hırıltılı solunum ve öksürük gibi solunum sistemi belirtilerine de yol açabilir. Bu belirtilerin tümü gıda maddesi ile karşılaşıldıktan sonra dakikalar içerisinde ortaya çıkar.
Gıda alerjisinin neden olabileceği en ciddi durum anafi-laksidir. Anafilaksi bütün vücudu etkileyen ve hayati tehlike oluşturabilen bir reaksiyondur. Uygun şekilde tedavi edilmediği takdirde sersemlik, nefes darlığı, hırıltılı solunum, çarpıntı ve şoka yol açabilir. Ayrıntılı olarak Bölüm 6′da anlatılmıştır.
Bazı insanlarda gıda alerjisi belirtileri gıdayı alır almaz değil, birkaç saat sonra ortaya çıkar. Bu tür reaksiyonları tanımak daha da zordur. Ayrıca belirli gıdalar astım ve egzama gibi başka alerjik reaksiyonları alevlendirebilir.
Gıda alerjisi belirtilerinin kişiden kişiye büyük değişiklikler gösterdiğini farketmiş olmalısınız. Farklı zamanlarda aynı insanda da farklı belirtiler görülebilir. Size önerim arkadaşınızdan alerjisi hakkında ayrıntılı bilgi almanızdır: böylece ona nasıl yardım edebileceğiniz hakkında daha çok şey bilirsiniz. Genel olarak şu hususları aklınızda bulundurmalısınız.
•Sakin olun.
•Acil durumlarda kullanması için verilen ilacını almasına yardım edin. Bu genellikle bir antihistamindir, ancak bir adrenalin iğnesi de olabilir (Bölüm 6′da, acil tedavi başlığı altında daha ayrıntılı bilgi vardır). Tatil için ayrılmadan önce ilacının yanında olduğundan emin olun.
•Reaksiyonu şiddetleniyorsa ve solunum güçlüğü, uyku hali veya bayılmaya neden oluyorsa acil tıbbi yardım çağırm.
•Reaksiyonu tedaviye cevap verse bile eğer şiddetliyse, arkadaşınızın en kısa zamanda bir doktora görünmesini sağlayın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Küçük kızımda yumurta alerjisi var. Yumurtada geliştirildiğini bildiğim Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısını yaptırmak hususunda endişelerim var. Aşı sorun yaratır mı ?
- Oğlumun okulu astım inhalerlerini yanında taşımasına izin vermiyor ve her ihtiyaç duyduğunda okul sekreterine başvurmasını istiyor. Bundan genellikle çekiniyor. Bu ona bir zarar verebilir mi ?
- Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden daha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gıdaları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
- Kızıma kısa bir süre önce astım tanısı kondu. Ailemizin bir bireyi saydığımız bir kedimiz var. Ondan vaz geçmek durumunda mıyız ?
- Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görüşünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlamasının pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle ilgili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesinde çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
- Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullanmak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kullanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Yiyeceklerin içindeki boyalar ve koruyucular beni sinirli ve yorgun hale getiriyor. Sanırım alerjim var. Haklı olup olmadığımı ve haklıysam hangilerine karşı alerjim olduğunu nasıl anlayabilirim ?
- Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belirtilerime bir faydası dokunur mu ?
- Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksiyon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunumum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tekrarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medihaler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mektup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kullanamıyorum ?
- Egzamah bir çocuğun diyetinde bulunmaması gereken gıda maddeleri var mıdır ?
- Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
- Akupunkturun alerjili insanlara yararlı olabileceğini duydum. Bu doğru mu? İğneden korkmasam denemek isterdim. Göründüğü kadar acı verir mi? İğne kullanılmayan benzer tedavi şekilleri de var mı ?
- Hamile kalmam astım ve diğer alerjik sorunlarımı kötüleştirir mi ?
- Çocuğumda şiddetli egzama var. Neyle karşılaştığında alerjisinin alevlendiğini bulmayı çok istiyorum. Cilt testi yapılabilir mi ?
- Gözlerim ve burnumdaki kaşıntı ile akıntıdan rahatsızım ve benzer belirtiler saman nezlesi bulunan bir arkadaşımda da mevcut. Ancak bendeki belirtiler mevsimsel değil ve tüm yıl boyunca devam ediyor. Bende de gerçekten saman nezlesi mi var ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Her iki çocuğumda da bebekliklerinde egzama, 4 yaş civarında astım, ergenlik dönemlerinde de saman nezlesi gelişti. Bu sorunlar birbiriyle bağlantılı mı, niye hepsi aynı zamanda başlamadı ve biri diğerlerine neden olmuş olabilir mi ?
- Alerjileri için tamamlayıcı tedaviler kullanan insanlar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir ?
- Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanıma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlemler var mı ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
- İşinizden kaynaklandığını düşündüğünüz bir alerjiniz varsa konuşmanız gereken en iyi kişi kimdir ?
