Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir süre önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
Tüm alerjik reaksiyonlarda olduğu gibi, anafilaksi gelişmesi için alerjiniz olan bir etkenle karşılaşmanız gerekir. Tepki şiddetlidir, yaşamsal tehdit bile oluşturabilir ve alerjenle temas halindeki vücut bölümüyle sınırlı değildir: tüm vücut etkilenebilir. Anafilaksinin en tehlikeli yönü üst solunum yollarının şişmesi ve tıkanması, soluk alamama, dolaşım yetmezliği ve buna bağlı şoka yol açabilmesidir. Eğer anafilaksi geliştirirseniz acil yardıma ihtiyacınız vardır ve ilk müdahalenin ardından hastane bakımı gereklidir.
Bu tür bir reaksiyon çok tehlikeli olabilmekle beraber, zamanında tanı konup doğru bir şekilde tedavi edildiği takdirde hiçbir iz bırakmadan tamamen düzelir. Başımza bir kez geldiği takdirde, tekrar karşılaşma ihtimaliniz yüksektir. Sorumlu olan alerjenin belirlenmesi ve sonrasında uzak durulması için azami dikkat gösterilmesi yaşamsal önem taşımaktadır. Ne kadar çaba gösterirseniz gösterin belirli bir alerjen-den tamamen uzak durmanız mümkün değildir, bu nedenle doktorunuzun belirleyeceği acil müdahale ilaçlarım yanınızda bulundurmanız çok önemlidir. Siz, aileniz ve arkadaşlarınız bu ilaçlan doğru olarak nasıl kullanabileceğinizi öğrenmelisiniz.
Anafilaksi sözcüğü eski Yunancadan gelmektedir; “ana” tekrar, “filaksi” korunma anlamındadır. Anafilaksi bir alerjenle ilk karşılaşmanızda oluşamayacağına göre, karşılığını kabaca aynı alerjenle tekrar karşılaşmamanızı sağlama şeklinde ifade edebiliriz.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Diyetimden bir gıda maddesini çıkarmam gerekirse, bunu nasıl yapmalıyım ?
- Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlığımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda çalışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
- Kortizon hakkında endişelendirici pek çok şey duydum. Doktorum kortizonlu bir krem verdiğinden beri çok korkuyorum. Kortizonlu kremler emniyetli midir ?
- Alerjileri için tamamlayıcı tedaviler kullanan insanlar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Astımın nedeni ne ?
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
- Bir fabrikada işe başvurma aşamasındayım ve çok ayrıntılı bir sağlık sorgulamasını doldurmam istendi. Aralarında astımın da bulunduğu birkaç küçük sağlık sorunum var ve bunları belirttiğim takdirde işe alınmayacağımdan korkuyorum. Böyle bir ihtimal var mı ve sorulara cevap vermek zorunda mıyım ?
- Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
- Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşmamak için ne yapabilirim ?
- Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçetesiz satılan ilaçlar var mı ?
- Farklı insanlarda çok farklı şekillerde görünebildiğine göre, doktorlar ve hemşireler astım tanısını nasıl koyabiliyorlar ?
- Fransa'da yaşayan bir arkadaşım astımı için duyarsızlaştırma tedavisi görüyor, ancak doktorum bana önermiyor. Niçin ?
- Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görüşünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlamasının pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle ilgili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesinde çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
- Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
- Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belirtilerime bir faydası dokunur mu ?
- Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
- Yıllarca hemşire olarak çalıştıktan sonra son zamanlarda lastik eldivenlere karşı alerjim gelişti. Yıllarca aynı eldiveni kullandıktan sonra bir gün aniden alerji geliştirmek mümkün mü? Bu sorun nasıl tedavi edilebilir ?
- Eşimin yer fıstığına karşı şiddetli alerjisi var, bense çok seviyorum. Yer fıstığı yemeye devam ettiğim takdirde onu tehlikeye atar mıyım ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
- Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksiyon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunumum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tekrarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medihaler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mektup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kullanamıyorum ?
- Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yapmalıyım ?
- Dermatitisimin çalıştığım kuaför salonundaki bir kimyasal maddeden kaynaklandığına inanıyorum. Bundan nasıl emin olabilirim ?
- Kızımızın alerjisi nedeniyle eşimle birlikte taşınmayı göze aldık. Alerjiler ülkenin bazı bölümlerinde daha sık mı görülüyor ve kızımız için en uygun bölge neresi olabilir ?
