Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir süre önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
Tüm alerjik reaksiyonlarda olduğu gibi, anafilaksi gelişmesi için alerjiniz olan bir etkenle karşılaşmanız gerekir. Tepki şiddetlidir, yaşamsal tehdit bile oluşturabilir ve alerjenle temas halindeki vücut bölümüyle sınırlı değildir: tüm vücut etkilenebilir. Anafilaksinin en tehlikeli yönü üst solunum yollarının şişmesi ve tıkanması, soluk alamama, dolaşım yetmezliği ve buna bağlı şoka yol açabilmesidir. Eğer anafilaksi geliştirirseniz acil yardıma ihtiyacınız vardır ve ilk müdahalenin ardından hastane bakımı gereklidir.
Bu tür bir reaksiyon çok tehlikeli olabilmekle beraber, zamanında tanı konup doğru bir şekilde tedavi edildiği takdirde hiçbir iz bırakmadan tamamen düzelir. Başımza bir kez geldiği takdirde, tekrar karşılaşma ihtimaliniz yüksektir. Sorumlu olan alerjenin belirlenmesi ve sonrasında uzak durulması için azami dikkat gösterilmesi yaşamsal önem taşımaktadır. Ne kadar çaba gösterirseniz gösterin belirli bir alerjen-den tamamen uzak durmanız mümkün değildir, bu nedenle doktorunuzun belirleyeceği acil müdahale ilaçlarım yanınızda bulundurmanız çok önemlidir. Siz, aileniz ve arkadaşlarınız bu ilaçlan doğru olarak nasıl kullanabileceğinizi öğrenmelisiniz.
Anafilaksi sözcüğü eski Yunancadan gelmektedir; “ana” tekrar, “filaksi” korunma anlamındadır. Anafilaksi bir alerjenle ilk karşılaşmanızda oluşamayacağına göre, karşılığını kabaca aynı alerjenle tekrar karşılaşmamanızı sağlama şeklinde ifade edebiliriz.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görüşünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlamasının pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle ilgili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesinde çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
- Ev tozu böceği
- Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne yapabilirim ?
- Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçları ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
- Bir yıl öncesine kadar anafilaksi diye bir şey duymamıştım, ancak şimdi anafilaksiden ölen insanlar olduğunu biliyorum. Anafilaksinin görülme sıklığı nedir ?
- Belirtilerimin gıda alerjisine bağlı olduğunu nasıl anlayabilirim ?
- Astımın nedeni ne ?
- Kısa bir süre önce bir tatlının içindeki yer fıstığı bende ilk kez anafilaksiye neden oldu. Doktorum nedeni bildiğine göre niçin birçok test yaptırmalıyım ?
- Oğlum ne zaman tedavisinin sorumluluğunu kendisi üstlenecek ve bu hususta onu cesaretlendirmek için ne yapmalıyım ?
- Fransa'da yaşayan bir arkadaşım astımı için duyarsızlaştırma tedavisi görüyor, ancak doktorum bana önermiyor. Niçin ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
- Doktorumun dosyama "idyopatik anafilaksi" yazdığını gördüm. Bunun anlamı nedir ?
- Çocuklar için olan astım tedavisinin erişkinlerinkinden farkı nedir ?
- Arı sokmasına alerjim var ve son kez bir arı tarafından sokulduğumda anafilaksi geliştirdim. Doktorum bana Epipen yazdı, ancak en etkili tedavinin arı sokmasından kaçınmam olduğunu söyledi. Bütün yaz boyunca kendimi eve kapamam mı gerekiyor ?
- Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullanmak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kullanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
- Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
- Ev tozu böceklerine karşı etkili çok sayıda madde reklamı gördüm. Ev tozu böceği nedir ? Alerjiye neden olur mu ?
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
- Egzamah bir çocuğun diyetinde bulunmaması gereken gıda maddeleri var mıdır ?
- Hayvanlara alerjiniz varsa, onlarla oynamadığınız takdirde belirtilerinizin ortaya çıkması engellenmez mi ?
- Egzamam var, ancak son zamanlarda doktorumun ürtiker olduğunu söylediği başka tür bir cilt döküntüsü ortaya çıktı. Doktorum cildimi etkilemekle birlikte bunun bir alerji olmadığım söyledi. Cilt alerjileri ile ürtiker arasındaki fark nedir ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Alerjen nedir ? Kaç değişik alerjen vardır ?
- Niçin bende alerji var, kızkardeşimde ise yok ?
