Kısa bir süre önce bir tatlının içindeki yer fıstığı bende ilk kez anafilaksiye neden oldu. Doktorum nedeni bildiğine göre niçin birçok test yaptırmalıyım ?
Herhangi bir alerjinin nedenini bilmek onunla başetmeyi daha kolay hale getireceği için çok önemlidir. Bu durum anafilaksi için de geçerlidir. Siz ve doktorunuz reaksiyona yol açan etkenin ne olduğundan % 100 emin olmak, dolayısı ile de kaçınmak için ne yapmanız gerektiğini bilmek durumundasınız. Yediğiniz tatlıda muhtemelen yer fıstığı dışında başka birçok madde vardır ve başka birisi reaksiyondan sorumlu olabilir.
Doktorunuzun sizin için ayarlayacağı testler çok kolay ve güvenilirdir. Bunlar hakkında daha ayrıntılı bilgiyi Ek l’de bulabilirsiniz.
•Cilt testi
Aralarında yer fıstığının da olduğu pek çok alerjenle test edileceksiniz. Yer fıstığı alerjenine pozitif yanıt sorumlunun yer fıstığı olduğu anlamına gelmez, ancak negatif yanıtı kesinlikle ekarte ettirir.
•RAST
Özgün alerji antikorlarını aramak için az miktarda kan alınır. Sizdeki etken yer fıstığı ise test sonucunuz büyük ihtimalle pozitif çıkar.
•Meydan okuma testi (orai uyandırma testi)
Alerji kliniklerinin çoğu tehlikeli olabileceğinden meydan okuma testlerini anafilaksi tamsı için kullanmamaktadır ve yeterli bilgi diğer testlerden edinilebilir. Ancak yer fıstığı ile yapılan hem cilt testi, hem de RAST negatif sonuç verirse bir uzman meydan okuma testi yapmaya karar verebilir. Bu test çok dikkatli olarak ve anafilaktik olmayan gıda alerjilerinin tanısı için kullanılandan daha farklı bir şekilde yapılabilir (çift-kör gıdaya meydan okuma testi Ek l’de anlatılmaktadır). Uzman dudağınıza çok az miktarda yer fıstığı koyar ve 15 dakika süreyle bir reaksiyon olup olmadığını gözlemek için bekler. Daha sonra her seferinde artan miktarlarda yer fıstığı kullanarak aynı işlemi tekrarlar. Eğer bu testlerin tümü negatifse o halde sorumlu yer fıstığı olamaz ve başka bir neden aranmalıdır.
RAST ve cilt testinin bir diğer avantajı yer fıstığı alerjisi ile birlikte görülebilecek diğer alerjilerin de (örneğin ceviz) saptanmasına olanak sağlamasıdır.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
- Kısa bir süre önce ceviz yedikten sonra ciddi bir reaksiyon gösterdim. Doktorum bana bazı testler yaptı ve bademe karşı da alerjim olduğunu saptadı. Bu yemişler arasında bağlantı var mı ?
- Bir fabrikada işe başvurma aşamasındayım ve çok ayrıntılı bir sağlık sorgulamasını doldurmam istendi. Aralarında astımın da bulunduğu birkaç küçük sağlık sorunum var ve bunları belirttiğim takdirde işe alınmayacağımdan korkuyorum. Böyle bir ihtimal var mı ve sorulara cevap vermek zorunda mıyım ?
- Dermatitisimin çalıştığım kuaför salonundaki bir kimyasal maddeden kaynaklandığına inanıyorum. Bundan nasıl emin olabilirim ?
- Çocuğumun egzaması birdenbire kötüleşti. Nedeni ne olabilir ?
- Oğlum yer fıstığı içeren bir gıda yedikten sonra çok şiddetli anafilaksi geliştiriyor. Reaksiyon niçin yalnızca ağzını ve midesini değil de bütün vücudunu etkiliyor ?
- Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermekte zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri nelerdir ?
- Günümüzde değişik türde gıdalar pek çok şeyden sorumlu tutuluyor. Gerçekten de alerjiler açısından da önemli sorunlar yaratıyorlar mı ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Ben bir kuaför kalfasıv im ve kısa bir süre önce ellerimde berbat bir inflamasyon ortaya çıktı. Patronum eldiven giymemi istedi, ancak bu sefer daha da kötü oldu ve şu anda çalışamıyorum. Bu tahrişin nedeni nedir ve yapabileceğim bir şey var mı ?
- Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
- Küçük kızımda yumurta alerjisi var. Yumurtada geliştirildiğini bildiğim Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısını yaptırmak hususunda endişelerim var. Aşı sorun yaratır mı ?
- Herkes büyük bir hevesle yaz mevsimini bekliyor, oysa ben alerjilerimin en kötü dönemini yaşadığımdan endişe içindeyim. Polen sezonu boyunca hayatımı daha dayanabilir kılmak için yapabileceğim bir şey var mı ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçetesiz satılan ilaçlar var mı ?
- Farklı insanlarda çok farklı şekillerde görünebildiğine göre, doktorlar ve hemşireler astım tanısını nasıl koyabiliyorlar ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
- Oğlumun okulu astım inhalerlerini yanında taşımasına izin vermiyor ve her ihtiyaç duyduğunda okul sekreterine başvurmasını istiyor. Bundan genellikle çekiniyor. Bu ona bir zarar verebilir mi ?
- Aromaterapide bitkilerden elde edilen yağlar kullanıldığına göre alerjik insanlar tarafından kullanılması mümkün müdür ?
- Doktorum bana bir tepe akım ölçer verdi ve nasıl üflemem gerektiğini anlattı. Ancak ne sıklıkta kullanmam gerektiğinden ve ne öğrenmeye çalıştığımdan emin değilim. Yardım edebilir misini ?
- Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullanmak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kullanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
- Alerjinin belirtileri nelerdir ve nasıl oluşur ?
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- On altı yaşındaki kızım cumartesi günleri bir evcil hayvan dükkanında çalışmaya başladı. Hayvanları çok seviyor ve ileride veteriner hemşire olmak istiyor. Ancak bebekliğinden beri kaybolan egzaması tekrar ortaya çıktı ve zaman zaman solunumunun hırıltılı hale geldiğini duyuyor gibiyim. Kendisi her şeyin yolunda olduğunu söylüyor ve doktora gitmeyi reddediyor. Onun için çok endişeleniyorum. Sorun işinden kaynaklanıyor olabilir mi ? Bu arada, eşimin alerjisi nedeniyle evimizde kedi veya köpek bulundurmadığımızı da söylemeliyim
