Alerjilerim

Astım birçok farklı nedenle ortaya çıkabilen bir durumdur; her bireyin astımı bu nedenlerin bir bileşiminin sonucudur. Bu nedenler kalıtsal, yani ana-babanızdan aldığınız özellik­ler ve çevresel faktörler olarak ikiye ayrılabilir.

Astım eğiliminin kalıtsal olduğunu, dolayısı ile aile içinde sık görüldüğünü biliyoruz. Bilim adamları halen hangi kro­mozomdaki hangi genin astım eğilimini bir nesilden diğeri­ne taşıdığını saptamaya çalışmaktadır (genler anababalarımızdan aldığımız özellikleri belirler ve kromozomlar hücre­lerde genleri taşıyan yapılardır). Uzun vadede bu araştırma­lar, asüm için bir tedavi geliştirilmesini mümkün kılacaktır.

Eğilimli bir bireyde belirtilerin ortaya çıkmasını sağlayan çevresel faktörlerin neler olduğunu saptamak güçtür. Ancak biliyoruz ki bir bebek, daha anne karnındayken bile alerjen olduğu bilinen belirli maddelere (örneğin polenlere veya ev tozu böceklerine) yüksek miktarlarda maruz kaldığı takdir de, hayatının ileriki bir döneminde büyük ihtimalle alerji ge­liştirir. Doğumdan sonra karşılaştığınız belirli etkenler kalıt­sal eğiliminizi gerçek bir astıma dönüştürebilir. Bunlar:

•başta kedi olmak üzere, evcil bir hayvanın bulunduğu bir eve getirilmek;
•hayatınızın erken dönemlerinde belirli solunum yolu en­feksiyonları ile karşılaşmak;
•inek sütü veya yumurta gibi gıdalarla erken yaşlarda bes­lenmek; veya
•yılın polen sayısının yüksek olduğu bir döneminde dün­yaya gelmektir.

Tamamlayıcı faktörler olarak adlandırılan bazı durumlann astıma yakalanma şansınızı artırdığını biliyoruz. Bu faktörler hava kirliliği ve sigara dumanıdır. Anneleri sigara içen be­beklerde hayatlarının bir döneminde astım gelişme riski, iç­meyenlere göre iki kat fazladır.
Bu farklı faktörler niçin sizin astımınız varken kardeşleri­nizde olmadığım açıklamaya yardımcı olacaktır. Sadece kalı­tım sorumlu değildir ve hangi aile bireylerinde astım gelişe­ceğini öngörmek çok zordur. Bu zorluk astımın belirli bir başlama yaşı olmadığından daha da artmaktadır. Astımlı hastalann 2/3′ünden çoğunda belirtiler çocukluk çağında ortaya çıkmakla beraber, 60 yaşından sonra astım belirtileri­ne rastlanılan kişiler de vardır.

• Belli gıdalardan kaçınmak kimler için yararlıdır ?
• Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
• İşim gereği çok fazla araba kullanıyorum. Saman nezlesi için ilaç alırken araba kullanmamın bir sakıncası var mı ?
• Egzamanın en etkili tedavisinin kortizonlu kremler oldu­ğunu düşünüyorum. Kızımın doktoru kortizon içermeyen bir banyo yağı ve krem verince çok şaşırdım. Bunun ne­deni nedir ?
• Doktorumun egzama için önerdiği cilt kremini günün hangi saatinde kullanmalıyım ?
• Ailemde alerji sık görülüyor. Çocuklarımda alerji geliş­memesi için yapabileceğim herhangi bir şey var mı ?
• Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
• Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra elle­rimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene ka­dar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine ne­den olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
• Belirtilerimin gıda alerjisine bağlı olduğunu nasıl anlaya­bilirim ?
• Kadınlarla erkekler arasında astım açısından bir fark var mı ?
• Astım neden başlar ?
• Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo ya­ğı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
• Kısa bir süre önce ceviz yedikten sonra ciddi bir reaksi­yon gösterdim. Doktorum bana bazı testler yaptı ve bade­me karşı da alerjim olduğunu saptadı. Bu yemişler ara­sında bağlantı var mı ?
• On sekiz yaşındayım ve 4 yaşımdan beri astımlıyım. Ka­çınmam gereken meslekler var mı ?
• Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlı­ğımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda ça­lışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
• Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
• Bir fabrikada işe başvurma aşamasındayım ve çok ayrın­tılı bir sağlık sorgulamasını doldurmam istendi. Araların­da astımın da bulunduğu birkaç küçük sağlık sorunum var ve bunları belirttiğim takdirde işe alınmayacağımdan korkuyorum. Böyle bir ihtimal var mı ve sorulara cevap vermek zorunda mıyım ?
• işyerindeki bir arkadaşın zaman zaman elleri şişiyor ve kızarıyor. Ne olduğunu sorduğumuzda yalnızca dermati­tis olduğunu söylüyor. Sorunu açıklamanız mümkün mü ?
• Bir gıda maddesine karşı alerjim olduğunu düşünüyorum ve kendi doktorumdan bu konuda hiçbir yardım görme­diğimden başka bir pratisyene başvurdum. Bana bir ele­me diyeti önerdi ve üç hafta boyunca yalnızca haşlanmış tavuk, pirinç ve armut yememi önerdi. Bu uygulamadan çok sıkıldım ve aç kalıyorum. Normal bir diyete dönmem emniyetli olur mu ?
• İki yaşındaki kızımda yumurta alerjisi saptandı ve yu­murta içeren her tür gıda yasaklandı. Bunu uygulamak düşündüğümden çok daha zormuş, çünkü neredeyse her şeyin içinde yumurta var. Tüm hazır gıdalardan kaçın­mak durumunda mıyım ?
• Niçin bende alerji var, kızkardeşimde ise yok ?
• Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
• Aromaterapide bitkilerden elde edilen yağlar kullanıldı­ğına göre alerjik insanlar tarafından kullanılması müm­kün müdür ?
• Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
• Benim gibi astımı olan bir insanın genel anestezi alması doğru mudur ?