Alerjilerim

Astım birçok farklı nedenle ortaya çıkabilen bir durumdur; her bireyin astımı bu nedenlerin bir bileşiminin sonucudur. Bu nedenler kalıtsal, yani ana-babanızdan aldığınız özellik­ler ve çevresel faktörler olarak ikiye ayrılabilir.

Astım eğiliminin kalıtsal olduğunu, dolayısı ile aile içinde sık görüldüğünü biliyoruz. Bilim adamları halen hangi kro­mozomdaki hangi genin astım eğilimini bir nesilden diğeri­ne taşıdığını saptamaya çalışmaktadır (genler anababalarımızdan aldığımız özellikleri belirler ve kromozomlar hücre­lerde genleri taşıyan yapılardır). Uzun vadede bu araştırma­lar, asüm için bir tedavi geliştirilmesini mümkün kılacaktır.

Eğilimli bir bireyde belirtilerin ortaya çıkmasını sağlayan çevresel faktörlerin neler olduğunu saptamak güçtür. Ancak biliyoruz ki bir bebek, daha anne karnındayken bile alerjen olduğu bilinen belirli maddelere (örneğin polenlere veya ev tozu böceklerine) yüksek miktarlarda maruz kaldığı takdir de, hayatının ileriki bir döneminde büyük ihtimalle alerji ge­liştirir. Doğumdan sonra karşılaştığınız belirli etkenler kalıt­sal eğiliminizi gerçek bir astıma dönüştürebilir. Bunlar:

•başta kedi olmak üzere, evcil bir hayvanın bulunduğu bir eve getirilmek;
•hayatınızın erken dönemlerinde belirli solunum yolu en­feksiyonları ile karşılaşmak;
•inek sütü veya yumurta gibi gıdalarla erken yaşlarda bes­lenmek; veya
•yılın polen sayısının yüksek olduğu bir döneminde dün­yaya gelmektir.

Tamamlayıcı faktörler olarak adlandırılan bazı durumlann astıma yakalanma şansınızı artırdığını biliyoruz. Bu faktörler hava kirliliği ve sigara dumanıdır. Anneleri sigara içen be­beklerde hayatlarının bir döneminde astım gelişme riski, iç­meyenlere göre iki kat fazladır.
Bu farklı faktörler niçin sizin astımınız varken kardeşleri­nizde olmadığım açıklamaya yardımcı olacaktır. Sadece kalı­tım sorumlu değildir ve hangi aile bireylerinde astım gelişe­ceğini öngörmek çok zordur. Bu zorluk astımın belirli bir başlama yaşı olmadığından daha da artmaktadır. Astımlı hastalann 2/3′ünden çoğunda belirtiler çocukluk çağında ortaya çıkmakla beraber, 60 yaşından sonra astım belirtileri­ne rastlanılan kişiler de vardır.

• İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabili­rim ?
• Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlı­ğımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda ça­lışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
• Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçete­siz satılan ilaçlar var mı ?
• Gıda alerjisi iyileşir mi ?
• Alerjinin belirtileri nelerdir ve nasıl oluşur ?
• Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
• Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
• Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap ol­duğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ila­cımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok ka­şıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka ba­zı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
• Astımın nedeni ne ?
• Hangi tip polenin saman nezleme neden olduğunu nasıl bilebilirim ?
• Oğlumun zaman zaman çok şiddetlenen bir egzaması var. Önümüzdeki dönem yüzme dersi alacak ve bu derse ka­tılmasını çok istiyorum. O zamana kadar cildini normal bir görünüme kavuşturmak için yapabileceğim bir şey var mı? Ayrıca sudaki kimyasalların cildine zarar verme­sini engellemek için ne yapmalıyım ?
• On iki yaşındaki oğlum kısa bir süre önce arı sokmasına bağlı anafilaksi nedeniyle hastaneye yatırıldı. Hastaneden çıkarken elimize bir adrenalin kiti verildi ve aynı olay tekrarlarsa ne yapmamız gerektiği anlatıldı. İyileşmesi beni öylesine rahatlattı ki, ilk yardım önerilerini yeteri kadar dikkatle dinlediğimden emin değilim. Lütfen ne yapmam gerektiğini bana anlatır mısınız ?
• Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullan­mamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
• Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşı­maya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
• Gıda alerjileri gittikçe sıklaşıyor mu ?
• Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanı­ma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlem­ler var mı ?
• Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkada­şımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belir­tileri nelerdir ?
• Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
• Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
• İşimde kendimi kötü hissediyorum, ancak hafta sonların­da iyiyim. İş arkadaşlarımın çoğu aynı durumda. İşyeri­mizde hasta bina sendromu olduğunu düşünüyoruz. Bu­nu nedeni nedir ?
• Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
• Çocuklar için olan astım tedavisinin erişkinlerinkinden farkı nedir ?
• Belirtilerim gerçek bir gıda alerjisine bağlı değilse, nede­ni ne ?
• Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
• Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?