Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
Tetikleyici asnmınızm kötüleşmesini başlatan, yani belirtilerinizi ortaya çıkaran veya astım atağını başlatan herhangi bir şeydir. Astımlı her insanda tetikleyiciler aym değildir, dola-yısı ile sizde sıklıkla soruna neden olan bir faktör, başkasını etkilemeyebilir. En sık rastlanılan tetikleyiciler şunlardır:
•Soğuk algınlığı virüsü (üst solunum yolu enfeksiyonları)
Çoğu astımlının hastalığı soğuk algınlığında daha kötüleşir. Çocuklarda bu durum daha belirgindir, hatta tek te-tikleyici soğuk algınlığı
olabilir. Astım belirtileri, soğuk algınlığı geçtikten sonra da, bazan 6 haftaya kadar uzayan sürelerle devam eder.
•Alerjenler
Kedi ve köpek tüyü, ev tozu böcekleri, polenler ve mantar sporları gibi alerjenlerle karşılaşmak astım ataklarının sık görülen bir nedenidir. Astımlı hastalar soğuk algınlığı durumunda bir de bu alerjenlerle karşılaşırlarsa özellikle zor durumda kalırlar.
•Egzersiz
Astımlı hastalarda egzersiz sonrasında öksürük ve hırıltılı solunum sık görülür. Hava soğuk ve kuru olduğunda egzersiz oldukça güçlü bir tetikleyici haline gelebilir.
•Ruhsal durum
Gülme, ağlama, heyecanlanma veya üzülme bir astım atağım başlatabilir. Bu durum özellikle küçük çocuklarda belirgindir.
•Soğuk hava
Hava sıcaklığının değişmesi, özellikle azalması, belirtileri ortaya çıkarabilir.
•Hava kirliliği
Egzos gazları, sanayi atıkları ve sigara dumanı önemli astım tetikleyicileri olabilir.
•Mesleki tetikleyiciler
İş ortamında karşılaşılan maddelere karşı alerji geliştirir-seniz astım tetikleyicisi olabilirler.
•İlaçlar
Belirli ilaçlar bazı kimselerde alerji oluştururlar. En çok
bilinenleri aspirin, inflamasyona karşı etkili ibuprofen (ticari adları Brufen, Nurofen, Profen, Artril, İbufen vb.) gibi ağrı kesiciler ve yüksek tansiyon için kullanılan beta blokerlerdir. Bu ilaçlardan birine karşı alerji ortaya çıktıysa, her zaman tedavi için başka seçenekler mevcut olduğundan, o ilaçtan kaçınılmalıdır.
•Yiyecekler
Süt ürünleri gibi gıda maddelerinin veya koruyucuların astım tetikleyicisi olduğuna dair yaygın bir yanlış düşünce vardır. Gerçekte bunlar nadiren astımı ortaya çıkarırlar. Gıda alerjisi diye bir kavramın olduğu kesindir, ancak daha çok egzama veya kurdeşen taranda ortaya çıkarlar (her ikisi de Bölüm 3′te cilt alerjilerinde açıklanmaktadır) ve nadiren astımı tetiklerler. Bir gıda maddesi tetikleyici olarak saptansa bile, tek tetikleyici olma ihtimali zayıftır. Sorumlu gıda maddesinden mümkün olduğunca uzak durmanız dışında, muhtemelen belirtilerinizi kontrol altına almak için ilaç kullanmak zorunda kalacaksınız.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Akupunkturun alerjili insanlara yararlı olabileceğini duydum. Bu doğru mu? İğneden korkmasam denemek isterdim. Göründüğü kadar acı verir mi? İğne kullanılmayan benzer tedavi şekilleri de var mı ?
- İşimde kendimi kötü hissediyorum, ancak hafta sonlarında iyiyim. İş arkadaşlarımın çoğu aynı durumda. İşyerimizde hasta bina sendromu olduğunu düşünüyoruz. Bunu nedeni nedir ?
- Kortizon hakkında endişelendirici pek çok şey duydum. Doktorum kortizonlu bir krem verdiğinden beri çok korkuyorum. Kortizonlu kremler emniyetli midir ?
- Polenler nasıl saman nezlesi oluşturuyorlar ?
- Saman nezlesinin belirtileri nelerdir ?
- Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap olduğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ilacımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok kaşıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka bazı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
- Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçetesiz satılan ilaçlar var mı ?
- Astımı bulunan 4 yaşındaki kızım okula başlayacak. Öğretmenlerine vermem gereken bir bilgi var mı ?
- Egzamam var, ama yalmzca ellerimde. Neden olabilir ?
- Astımım var, ancak akciğerlerimde ne olduğunu ve niye bazen zorlukla nefes aldığımı hiç kimse bana tam olarak açıklayacak zamanı bulamadı. Lütfen siz bana açıklayabilir misiniz ?
- Kızıma kısa bir süre önce astım tanısı kondu. Ailemizin bir bireyi saydığımız bir kedimiz var. Ondan vaz geçmek durumunda mıyız ?
- Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belirtilerime bir faydası dokunur mu ?
- Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yapmalıyım ?
- Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullanmak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kullanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
- Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve astımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerinde inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engelleyebilir miyim ?
- Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
- Çocuğumda şiddetli egzama var. Neyle karşılaştığında alerjisinin alevlendiğini bulmayı çok istiyorum. Cilt testi yapılabilir mi ?
- Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
- Doktorum bana bir tepe akım ölçer verdi ve nasıl üflemem gerektiğini anlattı. Ancak ne sıklıkta kullanmam gerektiğinden ve ne öğrenmeye çalıştığımdan emin değilim. Yardım edebilir misini ?
- Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
- Kızımızın alerjisi nedeniyle eşimle birlikte taşınmayı göze aldık. Alerjiler ülkenin bazı bölümlerinde daha sık mı görülüyor ve kızımız için en uygun bölge neresi olabilir ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Fransa'da yaşayan bir arkadaşım astımı için duyarsızlaştırma tedavisi görüyor, ancak doktorum bana önermiyor. Niçin ?
- Diyetimde yer alan bir gıdaya karşı alerjiğim, ancak ne ben, ne de doktorum hangi gıdaya karşı olduğunu bulamıyoruz. Ne yapabilirim ?
- Alerjinin belirtileri nelerdir ve nasıl oluşur ?
