Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
Tetikleyici asnmınızm kötüleşmesini başlatan, yani belirtilerinizi ortaya çıkaran veya astım atağını başlatan herhangi bir şeydir. Astımlı her insanda tetikleyiciler aym değildir, dola-yısı ile sizde sıklıkla soruna neden olan bir faktör, başkasını etkilemeyebilir. En sık rastlanılan tetikleyiciler şunlardır:
•Soğuk algınlığı virüsü (üst solunum yolu enfeksiyonları)
Çoğu astımlının hastalığı soğuk algınlığında daha kötüleşir. Çocuklarda bu durum daha belirgindir, hatta tek te-tikleyici soğuk algınlığı
olabilir. Astım belirtileri, soğuk algınlığı geçtikten sonra da, bazan 6 haftaya kadar uzayan sürelerle devam eder.
•Alerjenler
Kedi ve köpek tüyü, ev tozu böcekleri, polenler ve mantar sporları gibi alerjenlerle karşılaşmak astım ataklarının sık görülen bir nedenidir. Astımlı hastalar soğuk algınlığı durumunda bir de bu alerjenlerle karşılaşırlarsa özellikle zor durumda kalırlar.
•Egzersiz
Astımlı hastalarda egzersiz sonrasında öksürük ve hırıltılı solunum sık görülür. Hava soğuk ve kuru olduğunda egzersiz oldukça güçlü bir tetikleyici haline gelebilir.
•Ruhsal durum
Gülme, ağlama, heyecanlanma veya üzülme bir astım atağım başlatabilir. Bu durum özellikle küçük çocuklarda belirgindir.
•Soğuk hava
Hava sıcaklığının değişmesi, özellikle azalması, belirtileri ortaya çıkarabilir.
•Hava kirliliği
Egzos gazları, sanayi atıkları ve sigara dumanı önemli astım tetikleyicileri olabilir.
•Mesleki tetikleyiciler
İş ortamında karşılaşılan maddelere karşı alerji geliştirir-seniz astım tetikleyicisi olabilirler.
•İlaçlar
Belirli ilaçlar bazı kimselerde alerji oluştururlar. En çok
bilinenleri aspirin, inflamasyona karşı etkili ibuprofen (ticari adları Brufen, Nurofen, Profen, Artril, İbufen vb.) gibi ağrı kesiciler ve yüksek tansiyon için kullanılan beta blokerlerdir. Bu ilaçlardan birine karşı alerji ortaya çıktıysa, her zaman tedavi için başka seçenekler mevcut olduğundan, o ilaçtan kaçınılmalıdır.
•Yiyecekler
Süt ürünleri gibi gıda maddelerinin veya koruyucuların astım tetikleyicisi olduğuna dair yaygın bir yanlış düşünce vardır. Gerçekte bunlar nadiren astımı ortaya çıkarırlar. Gıda alerjisi diye bir kavramın olduğu kesindir, ancak daha çok egzama veya kurdeşen taranda ortaya çıkarlar (her ikisi de Bölüm 3′te cilt alerjilerinde açıklanmaktadır) ve nadiren astımı tetiklerler. Bir gıda maddesi tetikleyici olarak saptansa bile, tek tetikleyici olma ihtimali zayıftır. Sorumlu gıda maddesinden mümkün olduğunca uzak durmanız dışında, muhtemelen belirtilerinizi kontrol altına almak için ilaç kullanmak zorunda kalacaksınız.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Diyetimden bir gıda maddesini çıkarmam gerekirse, bunu nasıl yapmalıyım ?
- Akupunkturun alerjili insanlara yararlı olabileceğini duydum. Bu doğru mu? İğneden korkmasam denemek isterdim. Göründüğü kadar acı verir mi? İğne kullanılmayan benzer tedavi şekilleri de var mı ?
- Aralarında şeker, buğday ve gıda boyalarının da bulunduğu pek çok gıda maddesine karşı alerjim olduğuna eminim, ancak doktorum benimle aynı fikirde değil. Belirtilerimin psikosomatik olduğu kanısında. Beni ciddiye almadığını düşündüğümden çok sinirleniyorum. Kendim başka bir uzmana başvurabilir miyim ?
- Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanıma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlemler var mı ?
- Çölyak hastalığım var, ancak yenebilir glutensiz ekmek ve kek bulmakta çok zorlanıyorum - çoğu iğrenç! Yardım edebilir misiniz ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
- Çocuğumda şiddetli egzama var. Neyle karşılaştığında alerjisinin alevlendiğini bulmayı çok istiyorum. Cilt testi yapılabilir mi ?
- Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?
- Çevrede egzaması geleneksel Çin tıbbı bitkileri ile iyileşen çok sayıda insan var. Gerçekten böyle bir etki var mı ve kocakarı ilaçları alerjili insanlara yardımcı olabilir mi ?
- Yıllarca hemşire olarak çalıştıktan sonra son zamanlarda lastik eldivenlere karşı alerjim gelişti. Yıllarca aynı eldiveni kullandıktan sonra bir gün aniden alerji geliştirmek mümkün mü? Bu sorun nasıl tedavi edilebilir ?
- Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü göründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
- Benim gibi astımı olan bir insanın genel anestezi alması doğru mudur ?
- Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
- Ailemde alerji sık görülüyor. Çocuklarımda alerji gelişmemesi için yapabileceğim herhangi bir şey var mı ?
- Her iki çocuğumda da bebekliklerinde egzama, 4 yaş civarında astım, ergenlik dönemlerinde de saman nezlesi gelişti. Bu sorunlar birbiriyle bağlantılı mı, niye hepsi aynı zamanda başlamadı ve biri diğerlerine neden olmuş olabilir mi ?
- Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
- Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden daha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gıdaları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
- Astımımın ne kadar kötü olduğunu ifade edemiyorum. İyi olduğumu düşündüğüm günlerde doktorum ciğerlerimin kötü durumda olduğunu söylüyor. Astımımı değerlendirebileceğim bir yol var mı ?
- Yumurta ve sütün üç yaşındaki oğlumun egzamasını kötüleştirdiğini düşünüyorum. Mutlak gerekli olmadan diyetinde bir değişiklik yapmak istemediğimden bundan nasıl emin olabilirim ?
- İmmünoterapi nedir ?
- Ev tozu böceklerine karşı etkili çok sayıda madde reklamı gördüm. Ev tozu böceği nedir ? Alerjiye neden olur mu ?
- İnhalerlerden memnun değilim ve doğru şekilde kullanımının zor olduğunu düşünüyorum. Ne yapabilirim ?
- Saman nezlesi tam olarak nedir ?
- Egzamah bir çocuğun diyetinde bulunmaması gereken gıda maddeleri var mıdır ?
- Ev tozu böceği
