Alerjilerim

Bana başvurduğunuz takdirde astım tanısı koymadan önce geçeceğimiz en önemli aşama belirtilerinizin neler olduğu, ne zaman ortaya çıktığı, hangi faktörlerce tetiklendiği ve ne şekilde düzeldiğini net olarak öğrenmek üzere konuşarak geçireceğimiz zamandır. Ayrıca ailenizde atopik bozukluğu bulunan bir başka kişi bulunup bulunmadığını öğrenmek is­terim: burada söz konusu olan, yalnızca astım değil, aynı za­manda egzama, saman nezlesi, alerjik nezle ve kurdeşendir (bu hastalıkların her biri bu kitabın bir bölümünde anlatıl­maktadır).

Evinizde ve işyerinizde tetikleyici olabilecek faktörlerin bulunup bulunmadığını anlamaya yönelik sorular sorarım. Daha sonra, ilk olarak astımı düşündürecek bulguları sapta­maya (göğüs şeklinizde değişiklikler, hırıltılı solunum, egza­ma), ikinci sırada da astımla karışabilecek hastalıkların bu­lunmadığından emin olmaya yönelik olarak sizi muayene ederim.

Genellikle bu aşamada astımınızın olup olmadığı büyük ölçüde belli olur. Ancak, tanıda yardımcı olabilecek bazı test­ler de uygulanabilir. Bu testler arasında akciğerlerinizin ne ölçüde çalıştığını gösteren testler (tepe akım ölçümü ve daha ileri akciğer fonksiyon testleri), alerji tanısı için iğne batırma testleri ve belki de kan testleri vardır (bu testlerin ayrıntıları Ek l’de açıklanmaktadır). Çocuklarda gelişmenin değerlen­dirilmesi için boy ve kilo ölçülür.

Kullanışlı bir test, eğer solunum yollarınız astıma bağlı olarak daralmışsa onları genişletecek salbutamol (ticari adı Ventolin) gibi bronş açıcı bir ilaca yanıtınızın ne olacağım gözlemektir. Tepe akım ölçer (bu bölümün daha ileriki kı­sımlarında anlatılmaktadır) adlı basit bir cihaz kullanılarak gerçekleştirilen çok kolay bir testtir. Bu cihaz kullanılarak önce ve salbutamol verildikten 15 dakika sonra dışarı soluk verme hızınız ölçülür. Eğer astımınız varsa en az %15 düze­yinde bir iyileşme görülmelidir. Bu iyileşme astımı olmayan veya başka nedenlere bağlı göğüs hastalıkları bulunan kişi­lerde görülmez.

Bütün bunları yaptıktan sonra bile astımınız olup olmadı­ğına karar vermek hala mümkün olmayabilir. Bu durumda seçilecek en iyi yol, etkili bir astım ilacı ile tedaviye başlamak ve bu sırada belirtilerinizi ve tepe akım ölçümlerini kaydet­menizi istemektir. Eğer tedavi ile makul düzeyde iyileşirse-niz astım tamsı neredeyse kesinleşir ve tedaviye devam et­meniz gerekir.

• Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
• Dermatitisimin çalıştığım kuaför salonundaki bir kimya­sal maddeden kaynaklandığına inanıyorum. Bundan na­sıl emin olabilirim ?
• Herkes büyük bir hevesle yaz mevsimini bekliyor, oysa ben alerjilerimin en kötü dönemini yaşadığımdan endişe içindeyim. Polen sezonu boyunca hayatımı daha dayana­bilir kılmak için yapabileceğim bir şey var mı ?
• Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
• Egzamam var, ama yalmzca ellerimde. Neden olabilir ?
• Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçla­rı ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
• Pek çok gıdaya karşı alerjim var, ancak dışarda yemeyi seviyorum. Bu da bazan sorun yaratıyor. Sorunlu gıda­lardan uzak durduğuma nasıl emin olabilirim ?
• Oğlumun kedimize karşı alerjisi var, ancak kedimizi baş­ka bir yere gönderme fikri oğlumu çok rahatsız ediyor. Alerjen düzeyini düşürmek için yapabileceğimiz bir şey var mı ?
• Oğlum iki kez arı sokmasından sonra çok şiddetli reaksi­yon gösterdi ve ikincisinde neredeyse ölmek üzere olduğu söylendi. O kadar korktum ki, yazın evden çıkmasına da­yanamıyorum. Duyarsızlaştırma tedavisini duymuştum ve doktorumdan bir ayarlama yapmasını istedim. Ancak bana artık uygulanmadığını söyledi. Çocuğum için bir şey yapabilmeyi isterdim. Duyarsızlaştırma tedavisi alabile­ceğimiz bir yer var mı ?
• Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve as­tımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerin­de inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engel­leyebilir miyim ?
• Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
• Kızımızın alerjisi nedeniyle eşimle birlikte taşınmayı göze aldık. Alerjiler ülkenin bazı bölümlerinde daha sık mı gö­rülüyor ve kızımız için en uygun bölge neresi olabilir ?
• Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo ya­ğı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
• Sırtımla ilgili büyük sorunlarım vardı ve bir osteopat ta­rafından tedavi edildim. Şaşırdığım nokta, astımımın her zamankine göre çok daha iyi duruma gelmesi oldu. Bu yalnızca bir tesadüf mü ?
• Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belir­tilerime bir faydası dokunur mu ?
• Ev tozu böceği
• Çölyak hastalığım var, ancak yenebilir glutensiz ekmek ve kek bulmakta çok zorlanıyorum - çoğu iğrenç! Yardım edebilir misiniz ?
• Alerjinin belirtileri nelerdir ve nasıl oluşur ?
• Çocuğumun egzaması birdenbire kötüleşti. Nedeni ne ola­bilir ?
• Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü gö­ründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
• Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap ol­duğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ila­cımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok ka­şıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka ba­zı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
• Atopi tam olarak nedir ?
• Kocamın astımı var ve ilacını düzgün kullandığında (yani almayı unutmadığında) belirtileri kontrol altında. Yakın bir geçmişte benim de susama karşı alerjim olduğu sap­tandı ve herhangi bir tedavi önerilmeden yalnızca susam­dan uzak durmam söylendi. Neden ?
• Bazı kişilerde total alerji sendromu diye bir durum oldu­ğunu duydum. Nedir, ne sıklıkta görülür ve nasıl tedavi edilir ?
• Niçin bende alerji var, kızkardeşimde ise yok ?