Dokuz yaşındaki oğluma astım tanısı kondu ve doktorunun verdiği inhalerler konusunda endişeliyim. Astım ilaçlarının yan etkileri tehlikeli midir ?
Astım tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri konusunda endişe etmeye başlamadan önce astımın tehlikeli bir hastalık olduğunu hatırlayın. Çocuklarda yeterli derecede kontrol altına alınamayan astım göğüste şekil bozuklukları, gelişme geriliği, yetersiz uyuma ve okuldan geri kalma nedeniyle okul başansmda düşme ve tüm ailenin yaşam kalitesinde bozulmaya neden olur. Erişkinlerde astım, her ne kadar nadiren ölümlere neden olsa da, hayatı tehdit eden bir durumdur. Astım ilaçlarının yan etkilerine bu bakış açısından bakmak gereklidir.
Yan etkiler çocuğunuzun kullandığı ilaca göre değişiklik gösterir. Rahatlatıcı ilacına bağlı yan etkiler geçicidir ve ilacı aldıktan sonra en fazla 4 saat sürer. Rahatlatıcı ilaçlar başlıca iki tiptir ve yan etkileri birbirinden farklıdır.
•Salbutamol (Ventolin) ve terbutalinin (Bricanyl) bulunduğu ilk grup, özellikle ellerde hafif titremeye neden olabilir. Bu ilaçlar yüksek dozda alındığında kalp atım hızı artabilir. Bu olay kalbe zarar vermez, ancak rahatsızlık hissi oluşturur.
•İpatropium (Atrovent) ve oxitropiumun (Oxivent) bulunduğu ikinci grup ağız kuruluğu ve bulanık görmeye neden olabilir. Nadiren idrar yaparken zorlanma ve kabızlık görülebilir.
Bugünlerde önleyici ilaçların yan etkileri üzerinde daha çok durulmaktadır. Eğer oğlunuz sodyum kromoglikat (Intal) alıyorsa endişe etmeniz gereksizdir, bu ilacın hiçbir yan etkisi yoktur. Beklometazon (Becotide) veya budenoside (Pulmi-cort) gibi solunum yolu ile alman bir kortizon kullanıyorsa, düşük doz kullandığı takdirde içiniz rahat olsun (bu konuyu doktorunuza sorun, ancak genel bir kural olarak günde 400 mikrograma kadar olan dozlar düşük olarak kabul edilir). Görülebilecek yan etkiler boğuk seslilik, ağız yaraları ve ağız ile boğazın arkasında beyaz noktalı kırmızı döküntüler şeklinde görülen mantar enfeksiyonudur. Bu yan etkilerin tümü, ilacı ağızda kalıntı bırakmadan doğrudan akciğerlere gönderen boşluklu bir cihaz kullanarak (Şekil 4) engellenebilir.
Solunum yolu ile alınan kortizon çocukların büyümesini geçici olarak yavaşlatabilir. Erişkinlerde ise kemik erimesine (osteoporozis) neden olabilir. Bu riskler, özellikle uzun süre (aylar ya da yıllar) ağızdan kortizon tabletleri kullanılırsa yüksektir. Yılda 4 kereye kadar iki haftadan kısa sürelerle ağızdan kortizon tabletlerinin kullanılmasının önemli bir yan etkisi olmadığı düşünülmektedir. Eğer oğlunuz düzenli olarak kortizon tabletleri kullanmak durumundaysa ve yan etkileri konusunda endişeleriniz varsa, bu durumu doktorunuzla konuşmalısınız. Kortizon tabletleri hiçbir zaman aniden kesilmemelidir. Bu durum tehlikeli olabilir. Astım ilaçlarında bulunan kortizon (kortikosteroidler) sporcuların doping maddesi olarak kullandıklarından (anabolizan steroidler) farklıdır.
Bu yan etkilerin tümü bir arada sıralandığında rahatsız edicidir, ancak kontrolsüz astımın riskleri ile bu yan etkilerin riskleri tartılmahdır. Becotide gibi ilaçlar 20 yılı aşkın süredir güvenle kullanılmaktadır. Çocukluk çağı boyunca solunum yolu ile kortizon kullanan çocuklar astımı olmayan arkadaşlarına göre daha kısa boylu değildir, hatta tedavi edilmedikleri takdirde sahip olacakları boya göre hatırı sayılır ölçüde uzundurlar.
Çocuğunuzda izleyebileceğiniz en emniyetli yol tercihan solunum yolu ile alman önleyici ilacını yeterli dozda kullanarak astımını kontrol altında tutmak, sonra da bu ilacını mümkün olan en düşük doza düşürmektir. Bu takdirde rahatlatıcı ilacım yalnızca belirtileri olduğunda kullanacaktır.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Geçmişte lateks alerjisine bağlı olarak ellerimde çok şiddetli bir dermatitis gelişmişti. Bunun anlamı kimyasal maddelere karşı alerji geliştirmeye eğilimli olmam mıdır ve gelecekte bunu engellemek için ne yapabilirim ?
- Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?
- Saman nezlesi tam olarak nedir ?
- On iki yaşındaki oğlum kısa bir süre önce arı sokmasına bağlı anafilaksi nedeniyle hastaneye yatırıldı. Hastaneden çıkarken elimize bir adrenalin kiti verildi ve aynı olay tekrarlarsa ne yapmamız gerektiği anlatıldı. İyileşmesi beni öylesine rahatlattı ki, ilk yardım önerilerini yeteri kadar dikkatle dinlediğimden emin değilim. Lütfen ne yapmam gerektiğini bana anlatır mısınız ?
- Gıda alerjisi iyileşir mi ?
- Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü göründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
- Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap olduğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ilacımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok kaşıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka bazı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
- Ev tozu böceği
- Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçları ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
- Alerjen nedir ? Kaç değişik alerjen vardır ?
- Yumurta ve sütün üç yaşındaki oğlumun egzamasını kötüleştirdiğini düşünüyorum. Mutlak gerekli olmadan diyetinde bir değişiklik yapmak istemediğimden bundan nasıl emin olabilirim ?
- Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo yağı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
- Bebeğimde niye egzama var ? Nedeni ne ?
- Astımın nedeni ne ?
- Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
- İşimde kendimi kötü hissediyorum, ancak hafta sonlarında iyiyim. İş arkadaşlarımın çoğu aynı durumda. İşyerimizde hasta bina sendromu olduğunu düşünüyoruz. Bunu nedeni nedir ?
- Kızımızın alerjisi nedeniyle eşimle birlikte taşınmayı göze aldık. Alerjiler ülkenin bazı bölümlerinde daha sık mı görülüyor ve kızımız için en uygun bölge neresi olabilir ?
- Tatil ve seyahat
- Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullanmamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
- Pek çok gıdaya karşı alerjim var, ancak dışarda yemeyi seviyorum. Bu da bazan sorun yaratıyor. Sorunlu gıdalardan uzak durduğuma nasıl emin olabilirim ?
- Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
- Doktorumun egzama için önerdiği cilt kremini günün hangi saatinde kullanmalıyım ?
- Gözlerim ve burnumdaki kaşıntı ile akıntıdan rahatsızım ve benzer belirtiler saman nezlesi bulunan bir arkadaşımda da mevcut. Ancak bendeki belirtiler mevsimsel değil ve tüm yıl boyunca devam ediyor. Bende de gerçekten saman nezlesi mi var ?
