Alerjilerim

Astım tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri konusun­da endişe etmeye başlamadan önce astımın tehlikeli bir has­talık olduğunu hatırlayın. Çocuklarda yeterli derecede kont­rol altına alınamayan astım göğüste şekil bozuklukları, geliş­me geriliği, yetersiz uyuma ve okuldan geri kalma nedeniy­le okul başansmda düşme ve tüm ailenin yaşam kalitesinde bozulmaya neden olur. Erişkinlerde astım, her ne kadar na­diren ölümlere neden olsa da, hayatı tehdit eden bir durum­dur. Astım ilaçlarının yan etkilerine bu bakış açısından bak­mak gereklidir.

Yan etkiler çocuğunuzun kullandığı ilaca göre değişiklik gösterir. Rahatlatıcı ilacına bağlı yan etkiler geçicidir ve ilacı aldıktan sonra en fazla 4 saat sürer. Rahatlatıcı ilaçlar başlıca iki tiptir ve yan etkileri birbirinden farklıdır.
•Salbutamol (Ventolin) ve terbutalinin (Bricanyl) bulundu­ğu ilk grup, özellikle ellerde hafif titremeye neden olabi­lir. Bu ilaçlar yüksek dozda alındığında kalp atım hızı ar­tabilir. Bu olay kalbe zarar vermez, ancak rahatsızlık his­si oluşturur.
•İpatropium (Atrovent) ve oxitropiumun (Oxivent) bulunduğu ikinci grup ağız kuruluğu ve bulanık görmeye ne­den olabilir. Nadiren idrar yaparken zorlanma ve kabızlık görülebilir.

Bugünlerde önleyici ilaçların yan etkileri üzerinde daha çok durulmaktadır. Eğer oğlunuz sodyum kromoglikat (Intal) alıyorsa endişe etmeniz gereksizdir, bu ilacın hiçbir yan etki­si yoktur. Beklometazon (Becotide) veya budenoside (Pulmi-cort) gibi solunum yolu ile alman bir kortizon kullanıyorsa, düşük doz kullandığı takdirde içiniz rahat olsun (bu konuyu doktorunuza sorun, ancak genel bir kural olarak günde 400 mikrograma kadar olan dozlar düşük olarak kabul edilir). Görülebilecek yan etkiler boğuk seslilik, ağız yaraları ve ağız ile boğazın arkasında beyaz noktalı kırmızı döküntüler şek­linde görülen mantar enfeksiyonudur. Bu yan etkilerin tü­mü, ilacı ağızda kalıntı bırakmadan doğrudan akciğerlere gönderen boşluklu bir cihaz kullanarak (Şekil 4) engellenebi­lir.

Solunum yolu ile alınan kortizon çocukların büyümesini geçici olarak yavaşlatabilir. Erişkinlerde ise kemik erimesine (osteoporozis) neden olabilir. Bu riskler, özellikle uzun süre (aylar ya da yıllar) ağızdan kortizon tabletleri kullanılırsa yüksektir. Yılda 4 kereye kadar iki haftadan kısa sürelerle ağızdan kortizon tabletlerinin kullanılmasının önemli bir yan etkisi olmadığı düşünülmektedir. Eğer oğlunuz düzenli olarak kortizon tabletleri kullanmak durumundaysa ve yan etkileri konusunda endişeleriniz varsa, bu durumu doktoru­nuzla konuşmalısınız. Kortizon tabletleri hiçbir zaman ani­den kesilmemelidir. Bu durum tehlikeli olabilir. Astım ilaçla­rında bulunan kortizon (kortikosteroidler) sporcuların do­ping maddesi olarak kullandıklarından (anabolizan steroidler) farklıdır.

Bu yan etkilerin tümü bir arada sıralandığında rahatsız edicidir, ancak kontrolsüz astımın riskleri ile bu yan etkilerin riskleri tartılmahdır. Becotide gibi ilaçlar 20 yılı aşkın süredir güvenle kullanılmaktadır. Çocukluk çağı boyunca solunum yolu ile kortizon kullanan çocuklar astımı olmayan arkadaş­larına göre daha kısa boylu değildir, hatta tedavi edilmedik­leri takdirde sahip olacakları boya göre hatırı sayılır ölçüde uzundurlar.

Çocuğunuzda izleyebileceğiniz en emniyetli yol tercihan solunum yolu ile alman önleyici ilacını yeterli dozda kulla­narak astımını kontrol altında tutmak, sonra da bu ilacını mümkün olan en düşük doza düşürmektir. Bu takdirde ra­hatlatıcı ilacım yalnızca belirtileri olduğunda kullanacaktır.

• Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermek­te zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri ne­lerdir ?
• Belli gıdalardan kaçınmak kimler için yararlıdır ?
• Kadınlarla erkekler arasında astım açısından bir fark var mı ?
• işyerindeki bir arkadaşın zaman zaman elleri şişiyor ve kızarıyor. Ne olduğunu sorduğumuzda yalnızca dermati­tis olduğunu söylüyor. Sorunu açıklamanız mümkün mü ?
• Egzamanın en etkili tedavisinin kortizonlu kremler oldu­ğunu düşünüyorum. Kızımın doktoru kortizon içermeyen bir banyo yağı ve krem verince çok şaşırdım. Bunun ne­deni nedir ?
• Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir sü­re önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
• Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
• Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşı­maya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
• Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
• Çim polenlerine alerjiğim. Bu alerjim hep olacak mı ?
• Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşma­mak için ne yapabilirim ?
• Çevrede egzaması geleneksel Çin tıbbı bitkileri ile iyileşen çok sayıda insan var. Gerçekten böyle bir etki var mı ve kocakarı ilaçları alerjili insanlara yardımcı olabilir mi ?
• Ailemde alerji sık görülüyor. Çocuklarımda alerji geliş­memesi için yapabileceğim herhangi bir şey var mı ?
• Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlı­ğımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda ça­lışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
• Gıda alerjileri gittikçe sıklaşıyor mu ?
• Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edeme­memden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin ol­duğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı söz­cüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve du­yarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
• Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
• İmmünoterapi nedir ?
• Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
• Alerjileri için tamamlayıcı tedaviler kullanan insanlar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir ?
• Yer fıstığına bağlı anafilaksi geliştirmem halinde kullan­mak üzere bana adrenalin iğnesi verildi. Ne zaman kul­lanmam gerektiğini nereden bileceğim ?
• Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden ta­şınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi ne­dir ?
• Hangi tip polenin saman nezleme neden olduğunu nasıl bilebilirim ?
• Kısa bir süre önce bir tatlının içindeki yer fıstığı bende ilk kez anafilaksiye neden oldu. Doktorum nedeni bildiğine göre niçin birçok test yaptırmalıyım ?
• Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egza­mam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?