Dokuz yaşındaki oğluma astım tanısı kondu ve doktoru­nun verdiği inhalerler konusunda endişeliyim. Astım ilaç­larının yan etkileri tehlikeli midir ?




Astım tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri konusun­da endişe etmeye başlamadan önce astımın tehlikeli bir has­talık olduğunu hatırlayın. Çocuklarda yeterli derecede kont­rol altına alınamayan astım göğüste şekil bozuklukları, geliş­me geriliği, yetersiz uyuma ve okuldan geri kalma nedeniy­le okul başansmda düşme ve tüm ailenin yaşam kalitesinde bozulmaya neden olur. Erişkinlerde astım, her ne kadar na­diren ölümlere neden olsa da, hayatı tehdit eden bir durum­dur. Astım ilaçlarının yan etkilerine bu bakış açısından bak­mak gereklidir.

Yan etkiler çocuğunuzun kullandığı ilaca göre değişiklik gösterir. Rahatlatıcı ilacına bağlı yan etkiler geçicidir ve ilacı aldıktan sonra en fazla 4 saat sürer. Rahatlatıcı ilaçlar başlıca iki tiptir ve yan etkileri birbirinden farklıdır.
•Salbutamol (Ventolin) ve terbutalinin (Bricanyl) bulundu­ğu ilk grup, özellikle ellerde hafif titremeye neden olabi­lir. Bu ilaçlar yüksek dozda alındığında kalp atım hızı ar­tabilir. Bu olay kalbe zarar vermez, ancak rahatsızlık his­si oluşturur.
•İpatropium (Atrovent) ve oxitropiumun (Oxivent) bulunduğu ikinci grup ağız kuruluğu ve bulanık görmeye ne­den olabilir. Nadiren idrar yaparken zorlanma ve kabızlık görülebilir.

Bugünlerde önleyici ilaçların yan etkileri üzerinde daha çok durulmaktadır. Eğer oğlunuz sodyum kromoglikat (Intal) alıyorsa endişe etmeniz gereksizdir, bu ilacın hiçbir yan etki­si yoktur. Beklometazon (Becotide) veya budenoside (Pulmi-cort) gibi solunum yolu ile alman bir kortizon kullanıyorsa, düşük doz kullandığı takdirde içiniz rahat olsun (bu konuyu doktorunuza sorun, ancak genel bir kural olarak günde 400 mikrograma kadar olan dozlar düşük olarak kabul edilir). Görülebilecek yan etkiler boğuk seslilik, ağız yaraları ve ağız ile boğazın arkasında beyaz noktalı kırmızı döküntüler şek­linde görülen mantar enfeksiyonudur. Bu yan etkilerin tü­mü, ilacı ağızda kalıntı bırakmadan doğrudan akciğerlere gönderen boşluklu bir cihaz kullanarak (Şekil 4) engellenebi­lir.

Solunum yolu ile alınan kortizon çocukların büyümesini geçici olarak yavaşlatabilir. Erişkinlerde ise kemik erimesine (osteoporozis) neden olabilir. Bu riskler, özellikle uzun süre (aylar ya da yıllar) ağızdan kortizon tabletleri kullanılırsa yüksektir. Yılda 4 kereye kadar iki haftadan kısa sürelerle ağızdan kortizon tabletlerinin kullanılmasının önemli bir yan etkisi olmadığı düşünülmektedir. Eğer oğlunuz düzenli olarak kortizon tabletleri kullanmak durumundaysa ve yan etkileri konusunda endişeleriniz varsa, bu durumu doktoru­nuzla konuşmalısınız. Kortizon tabletleri hiçbir zaman ani­den kesilmemelidir. Bu durum tehlikeli olabilir. Astım ilaçla­rında bulunan kortizon (kortikosteroidler) sporcuların do­ping maddesi olarak kullandıklarından (anabolizan steroidler) farklıdır.

Bu yan etkilerin tümü bir arada sıralandığında rahatsız edicidir, ancak kontrolsüz astımın riskleri ile bu yan etkilerin riskleri tartılmahdır. Becotide gibi ilaçlar 20 yılı aşkın süredir güvenle kullanılmaktadır. Çocukluk çağı boyunca solunum yolu ile kortizon kullanan çocuklar astımı olmayan arkadaş­larına göre daha kısa boylu değildir, hatta tedavi edilmedik­leri takdirde sahip olacakları boya göre hatırı sayılır ölçüde uzundurlar.

Çocuğunuzda izleyebileceğiniz en emniyetli yol tercihan solunum yolu ile alman önleyici ilacını yeterli dozda kulla­narak astımını kontrol altında tutmak, sonra da bu ilacını mümkün olan en düşük doza düşürmektir. Bu takdirde ra­hatlatıcı ilacım yalnızca belirtileri olduğunda kullanacaktır.






Aşağıdaki konuları okudunuz mu?