Alerjilerim

Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıda­ki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.

•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan be­lirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu ki­şiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklarda­ki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı ka­rın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı ola­rak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçın­maktır.

•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan et­kisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin orta­dan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ti­cari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yük­sek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.

• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölüm­de daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluştura­bilir.

İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerini­zin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattı­ğım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer so­rununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.

• Alerjiler iyileşir mi ?
• Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astı­mım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, an­cak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyo­rum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
• Kızımın saman nezlesi var ve belirtilerinin en şiddetli ol­duğu zaman genel sınavlarının en yoğun olduğu dönem. Okul idaresi notlarının değerlendirmesinde bu durumu dikkate alabilir mi ?
• Her iki çocuğumda da bebekliklerinde egzama, 4 yaş ci­varında astım, ergenlik dönemlerinde de saman nezlesi gelişti. Bu sorunlar birbiriyle bağlantılı mı, niye hepsi ay­nı zamanda başlamadı ve biri diğerlerine neden olmuş olabilir mi ?
• Günümüzde değişik türde gıdalar pek çok şeyden sorum­lu tutuluyor. Gerçekten de alerjiler açısından da önemli sorunlar yaratıyorlar mı ?
• Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görü­şünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlaması­nın pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle il­gili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesin­de çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
• Geçmişte lateks alerjisine bağlı olarak ellerimde çok şid­detli bir dermatitis gelişmişti. Bunun anlamı kimyasal maddelere karşı alerji geliştirmeye eğilimli olmam mıdır ve gelecekte bunu engellemek için ne yapabilirim ?
• Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edeme­memden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin ol­duğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı söz­cüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve du­yarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
• Çocuğumun egzaması birdenbire kötüleşti. Nedeni ne ola­bilir ?
• Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez ço­cuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Han­gisi haklı ?
• Ortaokul öğretmeniyim ve öğrencilerimde gördüğüm farklı tipte inhaler ilaçlar kafamı karıştırıyor. Bu ilaçla­rın içinde ne var ? Aynı şekilde mi etki gösteriyorlar ?
• Ev tozu böceği
• Benim gibi astımı olan bir insanın genel anestezi alması doğru mudur ?
• Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
• Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
• Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden da­ha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gı­daları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
• İnhalerlerden memnun değilim ve doğru şekilde kullanı­mının zor olduğunu düşünüyorum. Ne yapabilirim ?
• Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
• Ben bir sekreterim ve günde sekiz saat boyunca bilgisayar ekranının karşısındayım. Gözlerim her zaman yorgun, kuru ve kaşıntılı. Son zamanlarda yüzümde kızarıklıklar ve kaşıntı ortaya çıktı. Bence neden ekran ancak patro­num benimle aynı görüşte değil. Hangimiz haklıyız ?
• Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlı­ğımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda ça­lışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
• Doktorumun dosyama "idyopatik anafilaksi" yazdığını gördüm. Bunun anlamı nedir ?
• Aromaterapide bitkilerden elde edilen yağlar kullanıldı­ğına göre alerjik insanlar tarafından kullanılması müm­kün müdür ?
• Hipoalerjen kozmetik ürün nedir ve neden bu kadar pa­halıdır ?
• Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap ol­duğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ila­cımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok ka­şıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka ba­zı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
• Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçete­siz satılan ilaçlar var mı ?