Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edemememden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin olduğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı sözcüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve duyarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıdaki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.
•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan belirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu kişiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklardaki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı karın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı olarak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçınmaktır.
•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan etkisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin ortadan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ticari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yüksek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.
• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölümde daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluşturabilir.
İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerinizin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattığım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer sorununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Farklı insanlarda çok farklı şekillerde görünebildiğine göre, doktorlar ve hemşireler astım tanısını nasıl koyabiliyorlar ?
- Alerjileri için tamamlayıcı tedaviler kullanan insanlar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir ?
- Diyetimden bir gıda maddesini çıkarmam gerekirse, bunu nasıl yapmalıyım ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?
- Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçetesiz satılan ilaçlar var mı ?
- On sekiz yaşındayım ve 4 yaşımdan beri astımlıyım. Kaçınmam gereken meslekler var mı ?
- Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
- Doktorumun dosyama "idyopatik anafilaksi" yazdığını gördüm. Bunun anlamı nedir ?
- Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
- Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
- Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşmamak için ne yapabilirim ?
- Dokuz yaşındaki oğluma astım tanısı kondu ve doktorunun verdiği inhalerler konusunda endişeliyim. Astım ilaçlarının yan etkileri tehlikeli midir ?
- Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne yapabilirim ?
- Bebeğimde egzama var. Bu ileride astım veya saman nezlesi geliştireceği anlamına mı gelir ?
- Pek çok gıdaya karşı alerjim var, ancak dışarda yemeyi seviyorum. Bu da bazan sorun yaratıyor. Sorunlu gıdalardan uzak durduğuma nasıl emin olabilirim ?
- Astımın nedeni ne ?
- Oğlumun sınıfındaki bir çocuk egzama nedeniyle sürekli kaşınıyor. Egzama bulaşıcı mıdır ve oğlumu o çocuktan uzak tutmalı mıyım ?
- Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
- Kocamın astımı var ve ilacını düzgün kullandığında (yani almayı unutmadığında) belirtileri kontrol altında. Yakın bir geçmişte benim de susama karşı alerjim olduğu saptandı ve herhangi bir tedavi önerilmeden yalnızca susamdan uzak durmam söylendi. Neden ?
- Ben bir kuaför kalfasıv im ve kısa bir süre önce ellerimde berbat bir inflamasyon ortaya çıktı. Patronum eldiven giymemi istedi, ancak bu sefer daha da kötü oldu ve şu anda çalışamıyorum. Bu tahrişin nedeni nedir ve yapabileceğim bir şey var mı ?
- Ben bir sekreterim ve günde sekiz saat boyunca bilgisayar ekranının karşısındayım. Gözlerim her zaman yorgun, kuru ve kaşıntılı. Son zamanlarda yüzümde kızarıklıklar ve kaşıntı ortaya çıktı. Bence neden ekran ancak patronum benimle aynı görüşte değil. Hangimiz haklıyız ?
- Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yapmalıyım ?
- Aralarında şeker, buğday ve gıda boyalarının da bulunduğu pek çok gıda maddesine karşı alerjim olduğuna eminim, ancak doktorum benimle aynı fikirde değil. Belirtilerimin psikosomatik olduğu kanısında. Beni ciddiye almadığını düşündüğümden çok sinirleniyorum. Kendim başka bir uzmana başvurabilir miyim ?
