Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edemememden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin olduğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı sözcüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve duyarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıdaki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.
•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan belirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu kişiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklardaki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı karın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı olarak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçınmaktır.
•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan etkisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin ortadan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ticari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yüksek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.
• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölümde daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluşturabilir.
İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerinizin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattığım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer sorununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- İnhalerlerden memnun değilim ve doğru şekilde kullanımının zor olduğunu düşünüyorum. Ne yapabilirim ?
- Kızımın şiddetli astımı var ve okula gidemediği gün sayısı çok fazla. Özel bir okula gitmesi gerekli mi ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Diyetimden bir gıda maddesini çıkarmam gerekirse, bunu nasıl yapmalıyım ?
- İki yaşındaki kızımda yumurta alerjisi saptandı ve yumurta içeren her tür gıda yasaklandı. Bunu uygulamak düşündüğümden çok daha zormuş, çünkü neredeyse her şeyin içinde yumurta var. Tüm hazır gıdalardan kaçınmak durumunda mıyım ?
- Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçları ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
- Doktorum ellerimdeki döküntülerin temas dermatitisi olduğunu söylüyor. Nedeni ne olabilir ?
- Aromaterapide bitkilerden elde edilen yağlar kullanıldığına göre alerjik insanlar tarafından kullanılması mümkün müdür ?
- Astımın nedeni ne ?
- Doktorum bana bir tepe akım ölçer verdi ve nasıl üflemem gerektiğini anlattı. Ancak ne sıklıkta kullanmam gerektiğinden ve ne öğrenmeye çalıştığımdan emin değilim. Yardım edebilir misini ?
- Atopi tam olarak nedir ?
- Gıda alerjisi iyileşir mi ?
- İmmünoterapi nedir ?
- Oğlum iki kez arı sokmasından sonra çok şiddetli reaksiyon gösterdi ve ikincisinde neredeyse ölmek üzere olduğu söylendi. O kadar korktum ki, yazın evden çıkmasına dayanamıyorum. Duyarsızlaştırma tedavisini duymuştum ve doktorumdan bir ayarlama yapmasını istedim. Ancak bana artık uygulanmadığını söyledi. Çocuğum için bir şey yapabilmeyi isterdim. Duyarsızlaştırma tedavisi alabileceğimiz bir yer var mı ?
- İşim gereği çok fazla araba kullanıyorum. Saman nezlesi için ilaç alırken araba kullanmamın bir sakıncası var mı ?
- Kısa bir süre önce bir tatlının içindeki yer fıstığı bende ilk kez anafilaksiye neden oldu. Doktorum nedeni bildiğine göre niçin birçok test yaptırmalıyım ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
- Saman nezlesi sezonunda burnumla yaşadığım pek çok soruna ek olarak gözlerim kızarıyor, şişiyor ve sulanıyor. Ayrıca kaşınıyor ve ağrıyor. Saman nezlesi gözleri etkiler mi ?
- Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü göründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
- Oğlumun okulu astım inhalerlerini yanında taşımasına izin vermiyor ve her ihtiyaç duyduğunda okul sekreterine başvurmasını istiyor. Bundan genellikle çekiniyor. Bu ona bir zarar verebilir mi ?
- Hayvanlara alerjiniz varsa, onlarla oynamadığınız takdirde belirtilerinizin ortaya çıkması engellenmez mi ?
- Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
- Alerjileri için tamamlayıcı tedaviler kullanan insanlar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir ?
- Bebeğimde niye egzama var ? Nedeni ne ?
