Alerjilerim

Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıda­ki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.

•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan be­lirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu ki­şiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklarda­ki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı ka­rın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı ola­rak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçın­maktır.

•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan et­kisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin orta­dan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ti­cari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yük­sek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.

• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölüm­de daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluştura­bilir.

İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerini­zin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattı­ğım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer so­rununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.

• Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
• Belli gıdalardan kaçınmak kimler için yararlıdır ?
• Gözlerim ve burnumdaki kaşıntı ile akıntıdan rahatsızım ve benzer belirtiler saman nezlesi bulunan bir arkadaşım­da da mevcut. Ancak bendeki belirtiler mevsimsel değil ve tüm yıl boyunca devam ediyor. Bende de gerçekten sa­man nezlesi mi var ?
• Sırtımla ilgili büyük sorunlarım vardı ve bir osteopat ta­rafından tedavi edildim. Şaşırdığım nokta, astımımın her zamankine göre çok daha iyi duruma gelmesi oldu. Bu yalnızca bir tesadüf mü ?
• İki yaşındaki kızımda yumurta alerjisi saptandı ve yu­murta içeren her tür gıda yasaklandı. Bunu uygulamak düşündüğümden çok daha zormuş, çünkü neredeyse her şeyin içinde yumurta var. Tüm hazır gıdalardan kaçın­mak durumunda mıyım ?
• Bebeğimde egzama var. Bu ileride astım veya saman nez­lesi geliştireceği anlamına mı gelir ?
• Ailemdeki çoğu kimse bir şeye karşı alerjik. İnsanlar na­sıl bir maddeye karşı alerjik oluyorlar ?
• Aralarında şeker, buğday ve gıda boyalarının da bulun­duğu pek çok gıda maddesine karşı alerjim olduğuna eminim, ancak doktorum benimle aynı fikirde değil. Be­lirtilerimin psikosomatik olduğu kanısında. Beni ciddiye almadığını düşündüğümden çok sinirleniyorum. Kendim başka bir uzmana başvurabilir miyim ?
• Oğlum ne zaman tedavisinin sorumluluğunu kendisi üst­lenecek ve bu hususta onu cesaretlendirmek için ne yap­malıyım ?
• Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve as­tımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerin­de inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engel­leyebilir miyim ?
• Belirtilerim gerçek bir gıda alerjisine bağlı değilse, nede­ni ne ?
• Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
• Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden da­ha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gı­daları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
• On iki yaşındaki oğlum kısa bir süre önce arı sokmasına bağlı anafilaksi nedeniyle hastaneye yatırıldı. Hastaneden çıkarken elimize bir adrenalin kiti verildi ve aynı olay tekrarlarsa ne yapmamız gerektiği anlatıldı. İyileşmesi beni öylesine rahatlattı ki, ilk yardım önerilerini yeteri kadar dikkatle dinlediğimden emin değilim. Lütfen ne yapmam gerektiğini bana anlatır mısınız ?
• Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edeme­memden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin ol­duğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı söz­cüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve du­yarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
• Kocamın astımı var ve ilacını düzgün kullandığında (yani almayı unutmadığında) belirtileri kontrol altında. Yakın bir geçmişte benim de susama karşı alerjim olduğu sap­tandı ve herhangi bir tedavi önerilmeden yalnızca susam­dan uzak durmam söylendi. Neden ?
• İnhalerlerden memnun değilim ve doğru şekilde kullanı­mının zor olduğunu düşünüyorum. Ne yapabilirim ?
• Kortizon hakkında endişelendirici pek çok şey duydum. Doktorum kortizonlu bir krem verdiğinden beri çok kor­kuyorum. Kortizonlu kremler emniyetli midir ?
• Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
• Ev tozu böceği
• Ev tozu böceklerine karşı etkili çok sayıda madde reklamı gördüm. Ev tozu böceği nedir ? Alerjiye neden olur mu ?
• Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullan­mamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
• İmmünoterapi nedir ?
• Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlı­ğımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda ça­lışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
• Herkes büyük bir hevesle yaz mevsimini bekliyor, oysa ben alerjilerimin en kötü dönemini yaşadığımdan endişe içindeyim. Polen sezonu boyunca hayatımı daha dayana­bilir kılmak için yapabileceğim bir şey var mı ?