Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir süre önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
Tüm alerjik reaksiyonlarda olduğu gibi, anafilaksi gelişmesi için alerjiniz olan bir etkenle karşılaşmanız gerekir. Tepki şiddetlidir, yaşamsal tehdit bile oluşturabilir ve alerjenle temas halindeki vücut bölümüyle sınırlı değildir: tüm vücut etkilenebilir. Anafilaksinin en tehlikeli yönü üst solunum yollarının şişmesi ve tıkanması, soluk alamama, dolaşım yetmezliği ve buna bağlı şoka yol açabilmesidir. Eğer anafilaksi geliştirirseniz acil yardıma ihtiyacınız vardır ve ilk müdahalenin ardından hastane bakımı gereklidir.
Bu tür bir reaksiyon çok tehlikeli olabilmekle beraber, zamanında tanı konup doğru bir şekilde tedavi edildiği takdirde hiçbir iz bırakmadan tamamen düzelir. Başımza bir kez geldiği takdirde, tekrar karşılaşma ihtimaliniz yüksektir. Sorumlu olan alerjenin belirlenmesi ve sonrasında uzak durulması için azami dikkat gösterilmesi yaşamsal önem taşımaktadır. Ne kadar çaba gösterirseniz gösterin belirli bir alerjen-den tamamen uzak durmanız mümkün değildir, bu nedenle doktorunuzun belirleyeceği acil müdahale ilaçlarım yanınızda bulundurmanız çok önemlidir. Siz, aileniz ve arkadaşlarınız bu ilaçlan doğru olarak nasıl kullanabileceğinizi öğrenmelisiniz.
Anafilaksi sözcüğü eski Yunancadan gelmektedir; “ana” tekrar, “filaksi” korunma anlamındadır. Anafilaksi bir alerjenle ilk karşılaşmanızda oluşamayacağına göre, karşılığını kabaca aynı alerjenle tekrar karşılaşmamanızı sağlama şeklinde ifade edebiliriz.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo yağı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
- Dermatitisimin çalıştığım kuaför salonundaki bir kimyasal maddeden kaynaklandığına inanıyorum. Bundan nasıl emin olabilirim ?
- Bir fabrikada işe başvurma aşamasındayım ve çok ayrıntılı bir sağlık sorgulamasını doldurmam istendi. Aralarında astımın da bulunduğu birkaç küçük sağlık sorunum var ve bunları belirttiğim takdirde işe alınmayacağımdan korkuyorum. Böyle bir ihtimal var mı ve sorulara cevap vermek zorunda mıyım ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Hayvanlara alerjiniz varsa, onlarla oynamadığınız takdirde belirtilerinizin ortaya çıkması engellenmez mi ?
- Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
- Hamile kalmam astım ve diğer alerjik sorunlarımı kötüleştirir mi ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Astım neden başlar ?
- Çim polenlerine alerjiğim. Bu alerjim hep olacak mı ?
- Çocukken egzamam vardı. Şimdi yalnızca tatildeyken cilt problemlerim oluyor. Neden olabileceği hakkında bir fikriniz var mı ?
- Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egzamam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
- Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
- Kocamın astımı var ve ilacını düzgün kullandığında (yani almayı unutmadığında) belirtileri kontrol altında. Yakın bir geçmişte benim de susama karşı alerjim olduğu saptandı ve herhangi bir tedavi önerilmeden yalnızca susamdan uzak durmam söylendi. Neden ?
- Bebeğimde niye egzama var ? Nedeni ne ?
- Hangi tip polenin saman nezleme neden olduğunu nasıl bilebilirim ?
- Ben bir sekreterim ve günde sekiz saat boyunca bilgisayar ekranının karşısındayım. Gözlerim her zaman yorgun, kuru ve kaşıntılı. Son zamanlarda yüzümde kızarıklıklar ve kaşıntı ortaya çıktı. Bence neden ekran ancak patronum benimle aynı görüşte değil. Hangimiz haklıyız ?
- Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
- Çocuğumun egzaması birdenbire kötüleşti. Nedeni ne olabilir ?
- Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap olduğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ilacımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok kaşıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka bazı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
- Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
- Ortaokul öğretmeniyim ve öğrencilerimde gördüğüm farklı tipte inhaler ilaçlar kafamı karıştırıyor. Bu ilaçların içinde ne var ? Aynı şekilde mi etki gösteriyorlar ?
- Tatil ve seyahat
- Oğlumun kedimize karşı alerjisi var, ancak kedimizi başka bir yere gönderme fikri oğlumu çok rahatsız ediyor. Alerjen düzeyini düşürmek için yapabileceğimiz bir şey var mı ?
