Kısa bir süre önce bir tatlının içindeki yer fıstığı bende ilk kez anafilaksiye neden oldu. Doktorum nedeni bildiğine göre niçin birçok test yaptırmalıyım ?
Herhangi bir alerjinin nedenini bilmek onunla başetmeyi daha kolay hale getireceği için çok önemlidir. Bu durum anafilaksi için de geçerlidir. Siz ve doktorunuz reaksiyona yol açan etkenin ne olduğundan % 100 emin olmak, dolayısı ile de kaçınmak için ne yapmanız gerektiğini bilmek durumundasınız. Yediğiniz tatlıda muhtemelen yer fıstığı dışında başka birçok madde vardır ve başka birisi reaksiyondan sorumlu olabilir.
Doktorunuzun sizin için ayarlayacağı testler çok kolay ve güvenilirdir. Bunlar hakkında daha ayrıntılı bilgiyi Ek l’de bulabilirsiniz.
•Cilt testi
Aralarında yer fıstığının da olduğu pek çok alerjenle test edileceksiniz. Yer fıstığı alerjenine pozitif yanıt sorumlunun yer fıstığı olduğu anlamına gelmez, ancak negatif yanıtı kesinlikle ekarte ettirir.
•RAST
Özgün alerji antikorlarını aramak için az miktarda kan alınır. Sizdeki etken yer fıstığı ise test sonucunuz büyük ihtimalle pozitif çıkar.
•Meydan okuma testi (orai uyandırma testi)
Alerji kliniklerinin çoğu tehlikeli olabileceğinden meydan okuma testlerini anafilaksi tamsı için kullanmamaktadır ve yeterli bilgi diğer testlerden edinilebilir. Ancak yer fıstığı ile yapılan hem cilt testi, hem de RAST negatif sonuç verirse bir uzman meydan okuma testi yapmaya karar verebilir. Bu test çok dikkatli olarak ve anafilaktik olmayan gıda alerjilerinin tanısı için kullanılandan daha farklı bir şekilde yapılabilir (çift-kör gıdaya meydan okuma testi Ek l’de anlatılmaktadır). Uzman dudağınıza çok az miktarda yer fıstığı koyar ve 15 dakika süreyle bir reaksiyon olup olmadığını gözlemek için bekler. Daha sonra her seferinde artan miktarlarda yer fıstığı kullanarak aynı işlemi tekrarlar. Eğer bu testlerin tümü negatifse o halde sorumlu yer fıstığı olamaz ve başka bir neden aranmalıdır.
RAST ve cilt testinin bir diğer avantajı yer fıstığı alerjisi ile birlikte görülebilecek diğer alerjilerin de (örneğin ceviz) saptanmasına olanak sağlamasıdır.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Oğlum yer fıstığı içeren bir gıda yedikten sonra çok şiddetli anafilaksi geliştiriyor. Reaksiyon niçin yalnızca ağzını ve midesini değil de bütün vücudunu etkiliyor ?
- Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne yapabilirim ?
- Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
- Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullanmamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egzamam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
- Hangi tip polenin saman nezleme neden olduğunu nasıl bilebilirim ?
- Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden daha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gıdaları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
- Ortaokul öğretmeniyim ve öğrencilerimde gördüğüm farklı tipte inhaler ilaçlar kafamı karıştırıyor. Bu ilaçların içinde ne var ? Aynı şekilde mi etki gösteriyorlar ?
- Saman nezlesi sezonunda burnumla yaşadığım pek çok soruna ek olarak gözlerim kızarıyor, şişiyor ve sulanıyor. Ayrıca kaşınıyor ve ağrıyor. Saman nezlesi gözleri etkiler mi ?
- Günümüzde değişik türde gıdalar pek çok şeyden sorumlu tutuluyor. Gerçekten de alerjiler açısından da önemli sorunlar yaratıyorlar mı ?
- Polen takvimlerinin varlığını biliyorum, ancak nasıl bir şey olduğu hakkında fikrim yok. Bana nasıl yardımcı olabilir ?
- Gözlerim ve burnumdaki kaşıntı ile akıntıdan rahatsızım ve benzer belirtiler saman nezlesi bulunan bir arkadaşımda da mevcut. Ancak bendeki belirtiler mevsimsel değil ve tüm yıl boyunca devam ediyor. Bende de gerçekten saman nezlesi mi var ?
- Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yapmalıyım ?
- Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
- Astımım niye her zaman yok ?
- Belli gıdalardan kaçınmak kimler için yararlıdır ?
- Kızımın şiddetli astımı var ve okula gidemediği gün sayısı çok fazla. Özel bir okula gitmesi gerekli mi ?
- Egzamam var, ancak son zamanlarda doktorumun ürtiker olduğunu söylediği başka tür bir cilt döküntüsü ortaya çıktı. Doktorum cildimi etkilemekle birlikte bunun bir alerji olmadığım söyledi. Cilt alerjileri ile ürtiker arasındaki fark nedir ?
- Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Tatil ve seyahat
- Doktorum ellerimdeki döküntülerin temas dermatitisi olduğunu söylüyor. Nedeni ne olabilir ?
- Yıllarca hemşire olarak çalıştıktan sonra son zamanlarda lastik eldivenlere karşı alerjim gelişti. Yıllarca aynı eldiveni kullandıktan sonra bir gün aniden alerji geliştirmek mümkün mü? Bu sorun nasıl tedavi edilebilir ?
- Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksiyon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunumum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tekrarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medihaler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mektup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kullanamıyorum ?
