Alerjilerim

Astım birçok farklı nedenle ortaya çıkabilen bir durumdur; her bireyin astımı bu nedenlerin bir bileşiminin sonucudur. Bu nedenler kalıtsal, yani ana-babanızdan aldığınız özellik­ler ve çevresel faktörler olarak ikiye ayrılabilir.

Astım eğiliminin kalıtsal olduğunu, dolayısı ile aile içinde sık görüldüğünü biliyoruz. Bilim adamları halen hangi kro­mozomdaki hangi genin astım eğilimini bir nesilden diğeri­ne taşıdığını saptamaya çalışmaktadır (genler anababalarımızdan aldığımız özellikleri belirler ve kromozomlar hücre­lerde genleri taşıyan yapılardır). Uzun vadede bu araştırma­lar, asüm için bir tedavi geliştirilmesini mümkün kılacaktır.

Eğilimli bir bireyde belirtilerin ortaya çıkmasını sağlayan çevresel faktörlerin neler olduğunu saptamak güçtür. Ancak biliyoruz ki bir bebek, daha anne karnındayken bile alerjen olduğu bilinen belirli maddelere (örneğin polenlere veya ev tozu böceklerine) yüksek miktarlarda maruz kaldığı takdir de, hayatının ileriki bir döneminde büyük ihtimalle alerji ge­liştirir. Doğumdan sonra karşılaştığınız belirli etkenler kalıt­sal eğiliminizi gerçek bir astıma dönüştürebilir. Bunlar:

•başta kedi olmak üzere, evcil bir hayvanın bulunduğu bir eve getirilmek;
•hayatınızın erken dönemlerinde belirli solunum yolu en­feksiyonları ile karşılaşmak;
•inek sütü veya yumurta gibi gıdalarla erken yaşlarda bes­lenmek; veya
•yılın polen sayısının yüksek olduğu bir döneminde dün­yaya gelmektir.

Tamamlayıcı faktörler olarak adlandırılan bazı durumlann astıma yakalanma şansınızı artırdığını biliyoruz. Bu faktörler hava kirliliği ve sigara dumanıdır. Anneleri sigara içen be­beklerde hayatlarının bir döneminde astım gelişme riski, iç­meyenlere göre iki kat fazladır.
Bu farklı faktörler niçin sizin astımınız varken kardeşleri­nizde olmadığım açıklamaya yardımcı olacaktır. Sadece kalı­tım sorumlu değildir ve hangi aile bireylerinde astım gelişe­ceğini öngörmek çok zordur. Bu zorluk astımın belirli bir başlama yaşı olmadığından daha da artmaktadır. Astımlı hastalann 2/3′ünden çoğunda belirtiler çocukluk çağında ortaya çıkmakla beraber, 60 yaşından sonra astım belirtileri­ne rastlanılan kişiler de vardır.

• Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yap­malıyım ?
• Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermek­te zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri ne­lerdir ?
• Farklı insanlarda çok farklı şekillerde görünebildiğine göre, doktorlar ve hemşireler astım tanısını nasıl koyabi­liyorlar ?
• Kızıma kısa bir süre önce astım tanısı kondu. Ailemizin bir bireyi saydığımız bir kedimiz var. Ondan vaz geçmek durumunda mıyız ?
• Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
• Diyetimde yer alan bir gıdaya karşı alerjiğim, ancak ne ben, ne de doktorum hangi gıdaya karşı olduğunu bula­mıyoruz. Ne yapabilirim ?
• Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap ol­duğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ila­cımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok ka­şıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka ba­zı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
• İşimde kendimi kötü hissediyorum, ancak hafta sonların­da iyiyim. İş arkadaşlarımın çoğu aynı durumda. İşyeri­mizde hasta bina sendromu olduğunu düşünüyoruz. Bu­nu nedeni nedir ?
• Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
• Ben bir kuaför kalfasıv im ve kısa bir süre önce ellerimde berbat bir inflamasyon ortaya çıktı. Patronum eldiven giymemi istedi, ancak bu sefer daha da kötü oldu ve şu anda çalışamıyorum. Bu tahrişin nedeni nedir ve yapabi­leceğim bir şey var mı ?
• Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü gö­ründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
• Çocukken egzamam vardı. Şimdi yalnızca tatildeyken cilt problemlerim oluyor. Neden olabileceği hakkında bir fik­riniz var mı ?
• Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullan­mamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
• Astımın nedeni ne ?
• Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
• Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden ta­şınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi ne­dir ?
• Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez ço­cuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Han­gisi haklı ?
• Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve as­tımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerin­de inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engel­leyebilir miyim ?
• Hayvanlara alerjiniz varsa, onlarla oynamadığınız tak­dirde belirtilerinizin ortaya çıkması engellenmez mi ?
• Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egza­mam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
• Ailemdeki çoğu kimse bir şeye karşı alerjik. İnsanlar na­sıl bir maddeye karşı alerjik oluyorlar ?
• Doktorumun egzama için önerdiği cilt kremini günün hangi saatinde kullanmalıyım ?
• Alerjiler iyileşir mi ?
• Alerjen nedir ? Kaç değişik alerjen vardır ?
• Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir sü­re önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?