Alerjilerim

Astım tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri konusun­da endişe etmeye başlamadan önce astımın tehlikeli bir has­talık olduğunu hatırlayın. Çocuklarda yeterli derecede kont­rol altına alınamayan astım göğüste şekil bozuklukları, geliş­me geriliği, yetersiz uyuma ve okuldan geri kalma nedeniy­le okul başansmda düşme ve tüm ailenin yaşam kalitesinde bozulmaya neden olur. Erişkinlerde astım, her ne kadar na­diren ölümlere neden olsa da, hayatı tehdit eden bir durum­dur. Astım ilaçlarının yan etkilerine bu bakış açısından bak­mak gereklidir.

Yan etkiler çocuğunuzun kullandığı ilaca göre değişiklik gösterir. Rahatlatıcı ilacına bağlı yan etkiler geçicidir ve ilacı aldıktan sonra en fazla 4 saat sürer. Rahatlatıcı ilaçlar başlıca iki tiptir ve yan etkileri birbirinden farklıdır.
•Salbutamol (Ventolin) ve terbutalinin (Bricanyl) bulundu­ğu ilk grup, özellikle ellerde hafif titremeye neden olabi­lir. Bu ilaçlar yüksek dozda alındığında kalp atım hızı ar­tabilir. Bu olay kalbe zarar vermez, ancak rahatsızlık his­si oluşturur.
•İpatropium (Atrovent) ve oxitropiumun (Oxivent) bulunduğu ikinci grup ağız kuruluğu ve bulanık görmeye ne­den olabilir. Nadiren idrar yaparken zorlanma ve kabızlık görülebilir.

Bugünlerde önleyici ilaçların yan etkileri üzerinde daha çok durulmaktadır. Eğer oğlunuz sodyum kromoglikat (Intal) alıyorsa endişe etmeniz gereksizdir, bu ilacın hiçbir yan etki­si yoktur. Beklometazon (Becotide) veya budenoside (Pulmi-cort) gibi solunum yolu ile alman bir kortizon kullanıyorsa, düşük doz kullandığı takdirde içiniz rahat olsun (bu konuyu doktorunuza sorun, ancak genel bir kural olarak günde 400 mikrograma kadar olan dozlar düşük olarak kabul edilir). Görülebilecek yan etkiler boğuk seslilik, ağız yaraları ve ağız ile boğazın arkasında beyaz noktalı kırmızı döküntüler şek­linde görülen mantar enfeksiyonudur. Bu yan etkilerin tü­mü, ilacı ağızda kalıntı bırakmadan doğrudan akciğerlere gönderen boşluklu bir cihaz kullanarak (Şekil 4) engellenebi­lir.

Solunum yolu ile alınan kortizon çocukların büyümesini geçici olarak yavaşlatabilir. Erişkinlerde ise kemik erimesine (osteoporozis) neden olabilir. Bu riskler, özellikle uzun süre (aylar ya da yıllar) ağızdan kortizon tabletleri kullanılırsa yüksektir. Yılda 4 kereye kadar iki haftadan kısa sürelerle ağızdan kortizon tabletlerinin kullanılmasının önemli bir yan etkisi olmadığı düşünülmektedir. Eğer oğlunuz düzenli olarak kortizon tabletleri kullanmak durumundaysa ve yan etkileri konusunda endişeleriniz varsa, bu durumu doktoru­nuzla konuşmalısınız. Kortizon tabletleri hiçbir zaman ani­den kesilmemelidir. Bu durum tehlikeli olabilir. Astım ilaçla­rında bulunan kortizon (kortikosteroidler) sporcuların do­ping maddesi olarak kullandıklarından (anabolizan steroidler) farklıdır.

Bu yan etkilerin tümü bir arada sıralandığında rahatsız edicidir, ancak kontrolsüz astımın riskleri ile bu yan etkilerin riskleri tartılmahdır. Becotide gibi ilaçlar 20 yılı aşkın süredir güvenle kullanılmaktadır. Çocukluk çağı boyunca solunum yolu ile kortizon kullanan çocuklar astımı olmayan arkadaş­larına göre daha kısa boylu değildir, hatta tedavi edilmedik­leri takdirde sahip olacakları boya göre hatırı sayılır ölçüde uzundurlar.

Çocuğunuzda izleyebileceğiniz en emniyetli yol tercihan solunum yolu ile alman önleyici ilacını yeterli dozda kulla­narak astımını kontrol altında tutmak, sonra da bu ilacını mümkün olan en düşük doza düşürmektir. Bu takdirde ra­hatlatıcı ilacım yalnızca belirtileri olduğunda kullanacaktır.

• Egzamanın bir tür dermatitis olduğunu söylediniz. İkisi arasındaki fark nedir ?
• Herkes büyük bir hevesle yaz mevsimini bekliyor, oysa ben alerjilerimin en kötü dönemini yaşadığımdan endişe içindeyim. Polen sezonu boyunca hayatımı daha dayana­bilir kılmak için yapabileceğim bir şey var mı ?
• Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
• Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçla­rı ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
• Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
• Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belir­tilerime bir faydası dokunur mu ?
• Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
• Pek çok gıdaya karşı alerjim var, ancak dışarda yemeyi seviyorum. Bu da bazan sorun yaratıyor. Sorunlu gıda­lardan uzak durduğuma nasıl emin olabilirim ?
• Oğlum ne zaman tedavisinin sorumluluğunu kendisi üst­lenecek ve bu hususta onu cesaretlendirmek için ne yap­malıyım ?
• Günümüzde değişik türde gıdalar pek çok şeyden sorum­lu tutuluyor. Gerçekten de alerjiler açısından da önemli sorunlar yaratıyorlar mı ?
• Astımım var, ancak akciğerlerimde ne olduğunu ve niye bazen zorlukla nefes aldığımı hiç kimse bana tam olarak açıklayacak zamanı bulamadı. Lütfen siz bana açıklaya­bilir misiniz ?
• Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?
• Kısa bir süre önce ceviz yedikten sonra ciddi bir reaksi­yon gösterdim. Doktorum bana bazı testler yaptı ve bade­me karşı da alerjim olduğunu saptadı. Bu yemişler ara­sında bağlantı var mı ?
• Kortizon hakkında endişelendirici pek çok şey duydum. Doktorum kortizonlu bir krem verdiğinden beri çok kor­kuyorum. Kortizonlu kremler emniyetli midir ?
• Bazı kişilerde total alerji sendromu diye bir durum oldu­ğunu duydum. Nedir, ne sıklıkta görülür ve nasıl tedavi edilir ?
• Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullan­mamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
• Belli gıdalardan kaçınmak kimler için yararlıdır ?
• Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
• Ben bir kuaför kalfasıv im ve kısa bir süre önce ellerimde berbat bir inflamasyon ortaya çıktı. Patronum eldiven giymemi istedi, ancak bu sefer daha da kötü oldu ve şu anda çalışamıyorum. Bu tahrişin nedeni nedir ve yapabi­leceğim bir şey var mı ?
• Egzamam var, ancak son zamanlarda doktorumun ürtiker olduğunu söylediği başka tür bir cilt döküntüsü orta­ya çıktı. Doktorum cildimi etkilemekle birlikte bunun bir alerji olmadığım söyledi. Cilt alerjileri ile ürtiker arasın­daki fark nedir ?
• Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astı­mım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, an­cak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyo­rum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
• Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermek­te zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri ne­lerdir ?
• Egzamam var, ama yalmzca ellerimde. Neden olabilir ?
• Astımı bulunan 4 yaşındaki kızım okula başlayacak. Öğ­retmenlerine vermem gereken bir bilgi var mı ?
• Egzamah bir çocuğun diyetinde bulunmaması gereken gı­da maddeleri var mıdır ?