Çocuklar için olan astım tedavisinin erişkinlerinkinden farkı nedir ?
Erişkinler için kullanılan tedavilerin çoğu çocuklara da etkilidir ve çoğu çocuğun erişkinlerle aynı doz ve aynı tür inha-lerleri kullandığını farkedebilirsiniz. Ancak bazı ilaçlar çocuklarda daha etkilidir, bazıları ise pek sıklıkla kullanılmaz.
Bir yaşın altındaki çocuklarda, en sık kullanılan rahatlatıcı olan salbutamol (ticari adı Ventolin) etksiz kalabilir ve bu nedenle genellikle başka bir bronş genişletici olan ipatropium (ticari adı Atrovent) tercih edilir. Bu yaş grubunda alerjenler önemli astım tetikleyicileri olduğundan, ketotifen (ticari adı Zaditen) gibi antihistamin ilaçlar erişkinlere göre çok daha fazla etkilidir. Astımlı bazı insanlar inflamasyonu ortadan kaldırarak hava yollarının duvarlarının normale dönmesini sağlayan prednizolon gibi kortizon grubu ilaçlar kullanmak zorunda kalırlar. Bu ilaçlar bazı sporcular tarafından doping maddesi olarak kullanılan anabolik steroidlerden farklıdır.
Kortizon 3-7 gün gibi kısa sürelerle kullanıldığında zararsızdır. Ancak çocukluk çağında büyüme ve kemik gelişimi üzerine olan olumsuz etkilerinden dolayı uzun süreli kullanımlarından kaçınılmalıdır. Bu ilaçlarla ilgili daha ayrınülı bilgi bu bölüm içinde mevcuttur.
Çok küçük yaştaki astimlı çocukları tedavi ederken esas sorun hangi ilacın verileceğinden çok, akciğerlere ulaşmasının nasıl sağlanacağıdır. Gittikçe daha fazla sayıda özel olarak bebekler için üretilmiş boşluk cihazları piyasaya verilmekte ve böylece ölçülü doz inhalerleri bile her yaştaki çocukta kullanmak mümkün olmaktadır. Kendi başına inhaler kullanabilecek gelişmişlikteki çocuklar, tedavi konusunda erişkinlerle aym seçeneklere sahiptirler (mevcut inhaler çeşitleri bu bölümün daha önceki kısmında anlatılmıştır).mına gerek yoktur. Bunlar sıvı ilaçları kolaylıkla solunabilen buhar haline getiren makinelerdir. Erişkinler yalnızca çok şiddetli astım ataklarında veya herhangi bir nedenle (örneğin ellerde romatizma) normal cihazları kullanamadıkları durumlarda nebulizere ihtiyaç duyarlar.
Nebulizerler çocukluk çağında erişkinlere göre daha sık kullanım alanı bulmaktadır, çünkü çocuğun katilimına gerek yoktur. Bunlar sıvı ilaçları kolaylıkla solunabilen buhar haline getiren makinelerdir. Erişkinler yalnızca çok şiddetli astım ataklarında veya herhangi bir nedenle (örneğin ellerde romatizma) normal cihazları kullanamadıkları durumlarda nebulizere ihtiyaç duyarlar.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Yıllarca hemşire olarak çalıştıktan sonra son zamanlarda lastik eldivenlere karşı alerjim gelişti. Yıllarca aynı eldiveni kullandıktan sonra bir gün aniden alerji geliştirmek mümkün mü? Bu sorun nasıl tedavi edilebilir ?
- Akupunkturun alerjili insanlara yararlı olabileceğini duydum. Bu doğru mu? İğneden korkmasam denemek isterdim. Göründüğü kadar acı verir mi? İğne kullanılmayan benzer tedavi şekilleri de var mı ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve astımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerinde inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engelleyebilir miyim ?
- Bir gıda maddesine karşı alerjim olduğunu düşünüyorum ve kendi doktorumdan bu konuda hiçbir yardım görmediğimden başka bir pratisyene başvurdum. Bana bir eleme diyeti önerdi ve üç hafta boyunca yalnızca haşlanmış tavuk, pirinç ve armut yememi önerdi. Bu uygulamadan çok sıkıldım ve aç kalıyorum. Normal bir diyete dönmem emniyetli olur mu ?
- Dermatitisimin çalıştığım kuaför salonundaki bir kimyasal maddeden kaynaklandığına inanıyorum. Bundan nasıl emin olabilirim ?
- Kocamın astımı var ve ilacını düzgün kullandığında (yani almayı unutmadığında) belirtileri kontrol altında. Yakın bir geçmişte benim de susama karşı alerjim olduğu saptandı ve herhangi bir tedavi önerilmeden yalnızca susamdan uzak durmam söylendi. Neden ?
- Egzamam var, ama yalmzca ellerimde. Neden olabilir ?
- Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görüşünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlamasının pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle ilgili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesinde çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
- Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
- Egzamam var, ancak son zamanlarda doktorumun ürtiker olduğunu söylediği başka tür bir cilt döküntüsü ortaya çıktı. Doktorum cildimi etkilemekle birlikte bunun bir alerji olmadığım söyledi. Cilt alerjileri ile ürtiker arasındaki fark nedir ?
- Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
- Çevrede egzaması geleneksel Çin tıbbı bitkileri ile iyileşen çok sayıda insan var. Gerçekten böyle bir etki var mı ve kocakarı ilaçları alerjili insanlara yardımcı olabilir mi ?
- Oğlum yer fıstığı içeren bir gıda yedikten sonra çok şiddetli anafilaksi geliştiriyor. Reaksiyon niçin yalnızca ağzını ve midesini değil de bütün vücudunu etkiliyor ?
- Ortaokul öğretmeniyim ve öğrencilerimde gördüğüm farklı tipte inhaler ilaçlar kafamı karıştırıyor. Bu ilaçların içinde ne var ? Aynı şekilde mi etki gösteriyorlar ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermekte zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri nelerdir ?
- Çocukken egzamam vardı. Şimdi yalnızca tatildeyken cilt problemlerim oluyor. Neden olabileceği hakkında bir fikriniz var mı ?
- Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksiyon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunumum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tekrarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medihaler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mektup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kullanamıyorum ?
- Kızımın saman nezlesi var ve belirtilerinin en şiddetli olduğu zaman genel sınavlarının en yoğun olduğu dönem. Okul idaresi notlarının değerlendirmesinde bu durumu dikkate alabilir mi ?
- Küçük kızımda yumurta alerjisi var. Yumurtada geliştirildiğini bildiğim Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısını yaptırmak hususunda endişelerim var. Aşı sorun yaratır mı ?
- Kızımda çok şiddetli egzama var. Nemlendirici, banyo yağı ve kortizonlu kremini kullanmama rağmen iyileşmiyor. Başka ne yapabilirim ?
- Çocuğumda şiddetli egzama var. Neyle karşılaştığında alerjisinin alevlendiğini bulmayı çok istiyorum. Cilt testi yapılabilir mi ?
- Ailemde alerji sık görülüyor. Çocuklarımda alerji gelişmemesi için yapabileceğim herhangi bir şey var mı ?
- Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
