Ortaokul öğretmeniyim ve öğrencilerimde gördüğüm farklı tipte inhaler ilaçlar kafamı karıştırıyor. Bu ilaçların içinde ne var ? Aynı şekilde mi etki gösteriyorlar ?
Astım ilaçlarını solunum yolu ile almak yutarak almaya göre çok daha etkili olduğundan, en iyi astım tedavi yöntemi inhalerlerdir. Solunumla alındığında hızla etki gösterirler (çünkü doğrudan akciğerlere erişirler) ve daha düşük doza gereksinim duyduklarından yan etkileri de daha azdır. Ancak küçük çocuklar için uygulanması zor olabileceğinden ağızdan alınan ilaçlar tercih edilebilir.
Söylediğiniz gibi, pek çok farklı cihaz vardır (daha ayrıntılı bilgi bir sonraki sorunun cevabında vardır). Çünkü farklı ilaç firmaları kendi ürünleri için kendi cihazlarını üretirler; bunların bazılarını kullanmak diğerlerine göre daha zordur. Bir çocuk için uygun olan ilaç ve cihaz, diğeri için uygun olmayabilir; bu nedenle de öğrencilerinizde farklı cihazlar görebilirsiniz.
Astım tedavisi için kullanılan ilaçlar, önleyiciler ve rahatlatıcılar olmak üzere ikiye ayrılır.
İnhalerin rengi, genellikle içerdiği etken madde hakkında bilgi verir; önleyici inhalerler genellikle kahverengi, turuncu veya kestane rengidir; rahatlatıcılar mavi, uzun etkili rahatlatıcılar ise yeşildir. Bu liste tamamlanmış değildir; bazı firmalar diğer renkleri de kullanabilirler, ancak gene da kaba bir rehber olarak kullanabilirsiniz.
Önleyici ilaçlar hava yollarındaki inflamasyonu azaltırlar ve isimlerinden de anlaşılabileceği gibi astım ataklarım ve belirtilerini önlemek için kullanılırlar. Bu ilaçlar hiçbir belirti yokken bile düzenli olarak kullanılmalıdır ve dozları ihtiyaca göre ayarlanabilir. Ani olarak etki etmezler, zaman içinde etki gösterir ve astımı sabit bir düzeyde tutarlar. Atak sırasında etkili değillerdir. Önleyicilerin çoğu günde iki kez kullanılır, bu nedenle öğrencilerinizin çoğu ilaçlarını evde bırakır. Ancak bu ilaçlarım okulda bulundukları süre içinde kullanan birkaç öğrenciniz bulunabilir.
Rahatlatıcılar hava yollarım gevşetir ve belirtiler ortaya çıktığında kullanılmalıdır. Hızlı bir şekilde etki gösterir ve astım belirtilerim yaklaşık 15 dakikada azaltırlar. Uzun süreli etkileri yoktur ve hava yollarındaki inflamasyonu azaltmazlar. Rahatlatıcı ilaçlar her zaman el altında bulundurulmalıdır, çünkü tedavi geciktiği takdirde belirtiler şiddetli bir astım atağına dönebilir.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Astımım var, ancak akciğerlerimde ne olduğunu ve niye bazen zorlukla nefes aldığımı hiç kimse bana tam olarak açıklayacak zamanı bulamadı. Lütfen siz bana açıklayabilir misiniz ?
- Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanıma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlemler var mı ?
- Tatilde deniz ürünlerine karşı alerjisi olan bir arkadaşımla beraber yurt dışına gideceğim. Bu gıdalardan uzak durduğunu biliyorum, ancak farkında olmadan yediği takdirde nelere dikkat etmeliyim ? Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
- On altı yaşındaki kızım cumartesi günleri bir evcil hayvan dükkanında çalışmaya başladı. Hayvanları çok seviyor ve ileride veteriner hemşire olmak istiyor. Ancak bebekliğinden beri kaybolan egzaması tekrar ortaya çıktı ve zaman zaman solunumunun hırıltılı hale geldiğini duyuyor gibiyim. Kendisi her şeyin yolunda olduğunu söylüyor ve doktora gitmeyi reddediyor. Onun için çok endişeleniyorum. Sorun işinden kaynaklanıyor olabilir mi ? Bu arada, eşimin alerjisi nedeniyle evimizde kedi veya köpek bulundurmadığımızı da söylemeliyim
- Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
- Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez çocuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Hangisi haklı ?
- Geçmişte lateks alerjisine bağlı olarak ellerimde çok şiddetli bir dermatitis gelişmişti. Bunun anlamı kimyasal maddelere karşı alerji geliştirmeye eğilimli olmam mıdır ve gelecekte bunu engellemek için ne yapabilirim ?
- Oğlumun saman nezlesinin şiddetli olduğu bir dönemde yoğun bir burun kanaması oldu. Kanamanın miktarı çok fazlaydı ve ne yapmam gerektiğini bilmediğimden çok korktum. Kanamanın nedeni nedir ve tekrarlarsa ne yapmalıyım ?
- Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egzamam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
- Oğlumun sınıfındaki bir çocuk egzama nedeniyle sürekli kaşınıyor. Egzama bulaşıcı mıdır ve oğlumu o çocuktan uzak tutmalı mıyım ?
- Dokuz yaşındaki oğluma astım tanısı kondu ve doktorunun verdiği inhalerler konusunda endişeliyim. Astım ilaçlarının yan etkileri tehlikeli midir ?
- Akupunkturun alerjili insanlara yararlı olabileceğini duydum. Bu doğru mu? İğneden korkmasam denemek isterdim. Göründüğü kadar acı verir mi? İğne kullanılmayan benzer tedavi şekilleri de var mı ?
- Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
- Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
- Ben bir sekreterim ve günde sekiz saat boyunca bilgisayar ekranının karşısındayım. Gözlerim her zaman yorgun, kuru ve kaşıntılı. Son zamanlarda yüzümde kızarıklıklar ve kaşıntı ortaya çıktı. Bence neden ekran ancak patronum benimle aynı görüşte değil. Hangimiz haklıyız ?
- Bir gıda maddesine karşı alerjim olduğunu düşünüyorum ve kendi doktorumdan bu konuda hiçbir yardım görmediğimden başka bir pratisyene başvurdum. Bana bir eleme diyeti önerdi ve üç hafta boyunca yalnızca haşlanmış tavuk, pirinç ve armut yememi önerdi. Bu uygulamadan çok sıkıldım ve aç kalıyorum. Normal bir diyete dönmem emniyetli olur mu ?
- İşim gereği çok fazla araba kullanıyorum. Saman nezlesi için ilaç alırken araba kullanmamın bir sakıncası var mı ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Oğlumun kedimize karşı alerjisi var, ancak kedimizi başka bir yere gönderme fikri oğlumu çok rahatsız ediyor. Alerjen düzeyini düşürmek için yapabileceğimiz bir şey var mı ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- Alerjen nedir ? Kaç değişik alerjen vardır ?
- Kızımın şiddetli astımı var ve okula gidemediği gün sayısı çok fazla. Özel bir okula gitmesi gerekli mi ?
- Doktorum saman nezlesi için ödem çözücü bir ilaç kullanmamamı söyledi ve bunun yerine kortizonlu bir burun spreyi yazdı. Bunun daha önce kullandığım spreye göre daha az zararlı olduğundan emin olabilir miyim ?
- Oğlumun zaman zaman çok şiddetlenen bir egzaması var. Önümüzdeki dönem yüzme dersi alacak ve bu derse katılmasını çok istiyorum. O zamana kadar cildini normal bir görünüme kavuşturmak için yapabileceğim bir şey var mı? Ayrıca sudaki kimyasalların cildine zarar vermesini engellemek için ne yapmalıyım ?
- Doktorum bana bir tepe akım ölçer verdi ve nasıl üflemem gerektiğini anlattı. Ancak ne sıklıkta kullanmam gerektiğinden ve ne öğrenmeye çalıştığımdan emin değilim. Yardım edebilir misini ?
