Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edemememden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin olduğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı sözcüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve duyarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıdaki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.
•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan belirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu kişiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklardaki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı karın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı olarak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçınmaktır.
•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan etkisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin ortadan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ticari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yüksek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.
• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölümde daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluşturabilir.
İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerinizin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattığım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer sorununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Hipoalerjen kozmetik ürün nedir ve neden bu kadar pahalıdır ?
- Yiyeceklerin içindeki boyalar ve koruyucular beni sinirli ve yorgun hale getiriyor. Sanırım alerjim var. Haklı olup olmadığımı ve haklıysam hangilerine karşı alerjim olduğunu nasıl anlayabilirim ?
- Alerjinin belirtileri nelerdir ve nasıl oluşur ?
- Bir yıl öncesine kadar anafilaksi diye bir şey duymamıştım, ancak şimdi anafilaksiden ölen insanlar olduğunu biliyorum. Anafilaksinin görülme sıklığı nedir ?
- Egzamanın en etkili tedavisinin kortizonlu kremler olduğunu düşünüyorum. Kızımın doktoru kortizon içermeyen bir banyo yağı ve krem verince çok şaşırdım. Bunun nedeni nedir ?
- Pek çok gıdaya karşı alerjim var, ancak dışarda yemeyi seviyorum. Bu da bazan sorun yaratıyor. Sorunlu gıdalardan uzak durduğuma nasıl emin olabilirim ?
- Eşimin yer fıstığına karşı şiddetli alerjisi var, bense çok seviyorum. Yer fıstığı yemeye devam ettiğim takdirde onu tehlikeye atar mıyım ?
- İnhalerlerden memnun değilim ve doğru şekilde kullanımının zor olduğunu düşünüyorum. Ne yapabilirim ?
- Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Polenler nasıl saman nezlesi oluşturuyorlar ?
- Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
- Doktorumun egzama için önerdiği cilt kremini günün hangi saatinde kullanmalıyım ?
- Astımım niye her zaman yok ?
- Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egzamam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
- Dokuz yaşındaki oğluma astım tanısı kondu ve doktorunun verdiği inhalerler konusunda endişeliyim. Astım ilaçlarının yan etkileri tehlikeli midir ?
- Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne yapabilirim ?
- Oğlumun zaman zaman çok şiddetlenen bir egzaması var. Önümüzdeki dönem yüzme dersi alacak ve bu derse katılmasını çok istiyorum. O zamana kadar cildini normal bir görünüme kavuşturmak için yapabileceğim bir şey var mı? Ayrıca sudaki kimyasalların cildine zarar vermesini engellemek için ne yapmalıyım ?
- Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?
- On iki yaşındaki oğlum kısa bir süre önce arı sokmasına bağlı anafilaksi nedeniyle hastaneye yatırıldı. Hastaneden çıkarken elimize bir adrenalin kiti verildi ve aynı olay tekrarlarsa ne yapmamız gerektiği anlatıldı. İyileşmesi beni öylesine rahatlattı ki, ilk yardım önerilerini yeteri kadar dikkatle dinlediğimden emin değilim. Lütfen ne yapmam gerektiğini bana anlatır mısınız ?
- Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
- Gıda alerjisi iyileşir mi ?
- Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçları ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
- On altı yaşındaki kızım cumartesi günleri bir evcil hayvan dükkanında çalışmaya başladı. Hayvanları çok seviyor ve ileride veteriner hemşire olmak istiyor. Ancak bebekliğinden beri kaybolan egzaması tekrar ortaya çıktı ve zaman zaman solunumunun hırıltılı hale geldiğini duyuyor gibiyim. Kendisi her şeyin yolunda olduğunu söylüyor ve doktora gitmeyi reddediyor. Onun için çok endişeleniyorum. Sorun işinden kaynaklanıyor olabilir mi ? Bu arada, eşimin alerjisi nedeniyle evimizde kedi veya köpek bulundurmadığımızı da söylemeliyim
- Bir yıl önce 38 yaşımda astım geliştirdim. Son 20 yıldır elektrik fabrikasında üretim hattında çalışıyorum ve astımım tatildeyken daha iyi durumda. Doktorum astımımın strese bağlı olduğunu, bu nedenle tatildeyken iyileştiğini söylüyor. Bense işimle ilgili olduğunu düşünüyorum, ancak niye bunca yıldan sonra ortaya çıktığım anlayamıyorum. Astımımın nedenini nasıl belirleyebilirim ?
