Alerjilerim

Alerjiler kalıtsal ve çevresel faktörlerin bir karışımı olarak or­taya çıkarlar. Ailenizden aldığınız özelliklerle alerji geliştir­me yatkınlığınız vardır. Buna atopi denir ve bu bölümün ba­şındaki, alerji tammı başlığında ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Ana-babamızdan aldığımız genler bir yerde şans eseri olarak belirlenmektedir, sizde kızkardeşinize oranla daha fazla sa­yıda “alerji geni” bulunabilir.

Kalıtsal olarak alerji geliştirme eğilimine sahip olduğunuz gerçeği ışığında, çevresel faktörlerin önemi ortaya çıkmakta­dır. Farklı alerjenlerle ilk kez karşılaşma şekliniz, alerji soru­nunuz olup olmayacağını belirler. Atopik kişiler alerjenlerle hiç karşılaşmazlarsa, hiç alerji geliştirmezler! Ne kadar erken yaşta ve ne kadar çok miktarda alerjenle karşılaşırsanız, aler­ji geliştirme olasılığınız o kadar yüksek olur. Örneğin, polen­lerin bol olduğu bahar aylarında doğan bebeklerde saman nezlesi ve astım gelişme riski kış aylarında doğanlara göre daha yüksektir.

Önemli tek çevresel faktör, alerjenlere maruz kalmak de­ğildir. Yeni bir bulguya göre erken yaşlarda ne kadar fazla soğuk algınlığı atağı geçirilirse, alerji gelişme riski o kadar azalmaktadır. Son zamanlarda, alerji riskini arttıran ve ta­mamlayıcı faktörler olarak adlandırılan etkenler saptamaya başladık. Bunlar arasında hava kirliliği ve sigara dumanı vardır. Örneğin, anneleri sigara içen bebeklerin hayatlarının bir döneminde alerji geliştirme riski diğerlerinin yaklaşık iki katıdır.

Alerji ortaya çıktıktan sonra bazı kişilerde alerjiyi şiddet­lendiren ve eş faktör olarak adlandırılan çevresel etkenler vardır. Bunlar arasında egzersiz, aspirin, soğuk hava, ateş ve belli gıdalar sayılabilir.

Atopik bir ailedeki tüm bireylerin alerjik olmadığım siz de farkedebilirsiniz. Ancak bugün için hangi çocukta alerji gelişeceğini, hangisinde ise gelişmeyeceğini söylemek müm­kün değildir. Genellikle çocukluk ve erken erişkinlikte görül­mekle beraber alerjiler hayatın herhangi bir döneminde orta­ya çıkabilir. Dolayısı ile kız kardeşinizde alerji gelişmeyece­ğini kesin olarak söylemek mümkün değildir.

• Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra elle­rimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene ka­dar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine ne­den olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
• Doktorum ellerimdeki döküntülerin temas dermatitisi ol­duğunu söylüyor. Nedeni ne olabilir ?
• Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
• Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermek­te zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri ne­lerdir ?
• Astım neden başlar ?
• Egzamanın en etkili tedavisinin kortizonlu kremler oldu­ğunu düşünüyorum. Kızımın doktoru kortizon içermeyen bir banyo yağı ve krem verince çok şaşırdım. Bunun ne­deni nedir ?
• Kızımın saman nezlesi var ve belirtilerinin en şiddetli ol­duğu zaman genel sınavlarının en yoğun olduğu dönem. Okul idaresi notlarının değerlendirmesinde bu durumu dikkate alabilir mi ?
• Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne ya­pabilirim ?
• Ailemdeki çoğu kimse bir şeye karşı alerjik. İnsanlar na­sıl bir maddeye karşı alerjik oluyorlar ?
• Hamile kalmam astım ve diğer alerjik sorunlarımı kötüleştirir mi ?
• Gıda alerjileri gittikçe sıklaşıyor mu ?
• Saman nezlesi tam olarak nedir ?
• işyerindeki bir arkadaşın zaman zaman elleri şişiyor ve kızarıyor. Ne olduğunu sorduğumuzda yalnızca dermati­tis olduğunu söylüyor. Sorunu açıklamanız mümkün mü ?
• Valizimin çalınması gibi bir durumda kullandığım ilaçla­rı ve tıbbi malzemeyi diğer ülkelerde bulabilir miyim ?
• Bazı kişilerde total alerji sendromu diye bir durum oldu­ğunu duydum. Nedir, ne sıklıkta görülür ve nasıl tedavi edilir ?
• Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşma­mak için ne yapabilirim ?
• Enzimle güçlendirilmiş duyarsızlaştırma (EPD) hakkında bir şeyler okudum. Bu yöntemin benim alerjik belir­tilerime bir faydası dokunur mu ?
• Ailemde alerji sık görülüyor. Çocuklarımda alerji geliş­memesi için yapabileceğim herhangi bir şey var mı ?
• Herkes büyük bir hevesle yaz mevsimini bekliyor, oysa ben alerjilerimin en kötü dönemini yaşadığımdan endişe içindeyim. Polen sezonu boyunca hayatımı daha dayana­bilir kılmak için yapabileceğim bir şey var mı ?
• Çölyak hastalığım var, ancak yenebilir glutensiz ekmek ve kek bulmakta çok zorlanıyorum - çoğu iğrenç! Yardım edebilir misiniz ?
• Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez ço­cuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Han­gisi haklı ?
• Kızıma kısa bir süre önce astım tanısı kondu. Ailemizin bir bireyi saydığımız bir kedimiz var. Ondan vaz geçmek durumunda mıyız ?
• Ev tozu böceği
• Küçük kızımda yumurta alerjisi var. Yumurtada gelişti­rildiğini bildiğim Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısını yaptırmak hususunda endişelerim var. Aşı sorun yaratır mı ?
• Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egza­mam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?