Doktorum bağırsak sorunumun bir gıdayı tolere edemememden kaynaklandığını söyledi ancak ben alerjimin olduğuna eminim. Kocam yalnızca çok hassas bir mideye sahip olduğumu düşünüyor. Acaba aynı şeyi farklı sözcüklerle mi ifade ediyoruz, yoksa alerji, intolerans ve duyarlılık arasında gerçekten bir fark var mı? Ayrıca, bu fark önemli mi ?
Herhangi bir ilaç, gıda, böcek sokması veya kimyasala karşı gösterilen tepki, yaygın olarak alerji olarak adlandırılmak-taysa da, bu adı özel bir tepki türü için saklamak ve aşağıdaki durumlar için intolerans ile duyarlılığı kullanmak daha doğrudur.
•Vücudunuzun yeterli düzeyde işleyemediği bir besin maddesini aldığınız zaman ortaya çıkan hoş olmayan belirtiler intoleranstır. Örneğin, bazı insanlar süt ve süt ürünleri aldıktan sonra bu tür belirtiler hissederler. Bu kişiler sütte bulunan şekeri (laktoz) parçalayacak özel bir kimyasal maddeye (laktaz olarak adlandırılan bir enzim) sahip olmadıkları için sütü sindiremezler. Bağırsaklardaki sindirilmemiş süt şekerine bağlı olarak kramp tarzı karın ağrıları ve ishal gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler alerjik kökenli değildir ve az miktarda süt içildiği zaman görülmez. Bu tür gıda intoleransı laktoz intoleransı olarak adlandırılır ve çözümü süt ve süt ürünlerinden kaçınmaktır.
•Bir maddeye karşı duyarlılık, o maddenin normal yan etkisinin abartılı halidir. Örneğin astım belirtilerinin ortadan kaldırılması için kullanılan salbutamol maddesini (ticari adı Ventolin ve Aerolin) ele alalım. Yeteri kadar yüksek dozda verildiğinde, çoğu kişide titreme ve hızlanma hissi görülür. Bazı kişilerde ve özellikle çocuklarda bu yan etkiler çok düşük dozlarda gelişir ve bu durumda sal-butamole karşı alerjiden değil, duyarlılıktan bahsedilir.
• Vücudunuz daha önceden karşılaştığı normalde zararsız olan bir maddeye tepki gösterirse ve bu tepki bu bölümde daha önce tartışıldığı şekilde IgE antikorlarını içerirse gerçek bir alerjiden bahsedilir. Alerji bir kez geliştikten sonra, çok düşük dozlardaki alerjenler bile tepki oluşturabilir.
İntolerans, duyarlılık ve alerji arasındaki fark önemlidir. Çünkü sorununuza doğru tanı konamazsa, uygun ve etkin tedaviyi almanız mümkün değildir. Örneğin, antihistamin ilaçlar laktoz intoleransmda işe yaramaz. Ancak belirtilerinizin ortadan kalkması için bulunabilen tek tedavi, neden olan maddeden uzak durmanızsa, hangi terimi seçtiğinizin fazla önemi yoktur. Sizin açınızdan hangi gıdaların sorun yarattığım bildiğiniz takdirde, dışarı veya bir arkadaşınıza yemeğe gitiğinizde onlardan uzak durmak isteyebilirsiniz. Eğer sorununuzu alerji olarak nitelemek bunu sağlayacaksa, hiç durmayın ve o şekilde adlandırın.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Hipoalerjen kozmetik ürün nedir ve neden bu kadar pahalıdır ?
- Arı sokmasına alerjim var ve son kez bir arı tarafından sokulduğumda anafilaksi geliştirdim. Doktorum bana Epipen yazdı, ancak en etkili tedavinin arı sokmasından kaçınmam olduğunu söyledi. Bütün yaz boyunca kendimi eve kapamam mı gerekiyor ?
- İşim gereği çok fazla araba kullanıyorum. Saman nezlesi için ilaç alırken araba kullanmamın bir sakıncası var mı ?
- Ben bahçıvanım. Bu durumda polenlerden uzak durmayı nasıl başarabilirim ?
- Yıllarca hemşire olarak çalıştıktan sonra son zamanlarda lastik eldivenlere karşı alerjim gelişti. Yıllarca aynı eldiveni kullandıktan sonra bir gün aniden alerji geliştirmek mümkün mü? Bu sorun nasıl tedavi edilebilir ?
- Oğlum iki kez arı sokmasından sonra çok şiddetli reaksiyon gösterdi ve ikincisinde neredeyse ölmek üzere olduğu söylendi. O kadar korktum ki, yazın evden çıkmasına dayanamıyorum. Duyarsızlaştırma tedavisini duymuştum ve doktorumdan bir ayarlama yapmasını istedim. Ancak bana artık uygulanmadığını söyledi. Çocuğum için bir şey yapabilmeyi isterdim. Duyarsızlaştırma tedavisi alabileceğimiz bir yer var mı ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve astımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerinde inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engelleyebilir miyim ?
- Benim gibi astımı olan bir insanın genel anestezi alması doğru mudur ?
- Hem kocamda, hem de bende astım var ve evimizden taşınmak üzereyiz. Bizim için uygun olabilecek ev tipi nedir ?
- Gözlerim ve burnumdaki kaşıntı ile akıntıdan rahatsızım ve benzer belirtiler saman nezlesi bulunan bir arkadaşımda da mevcut. Ancak bendeki belirtiler mevsimsel değil ve tüm yıl boyunca devam ediyor. Bende de gerçekten saman nezlesi mi var ?
- Doktorum ellerimdeki döküntülerin temas dermatitisi olduğunu söylüyor. Nedeni ne olabilir ?
- Ev tozu böceklerine karşı etkili çok sayıda madde reklamı gördüm. Ev tozu böceği nedir ? Alerjiye neden olur mu ?
- Yediklerimin bazılarının egzamamı kötüleştirdiğinden eminim, ancak hangileri olduğunu bulamıyorum. Ne yapabilirim ?
- Oğlumun sınıfındaki bir çocuk egzama nedeniyle sürekli kaşınıyor. Egzama bulaşıcı mıdır ve oğlumu o çocuktan uzak tutmalı mıyım ?
- Bazı kişilerde total alerji sendromu diye bir durum olduğunu duydum. Nedir, ne sıklıkta görülür ve nasıl tedavi edilir ?
- On sekiz yaşındayım ve 4 yaşımdan beri astımlıyım. Kaçınmam gereken meslekler var mı ?
- Saman nezlesi tam olarak nedir ?
- Astımım niye her zaman yok ?
- Egzersiz ve kediler ya da atlarla temas alerjimi kötüleşti-riyor. Kendimi bu tetikleyicilere karşı daha dirençli hale getirebilir miyim ?
- Kızımın saman nezlesi var ve belirtilerinin en şiddetli olduğu zaman genel sınavlarının en yoğun olduğu dönem. Okul idaresi notlarının değerlendirmesinde bu durumu dikkate alabilir mi ?
- Astımı bulunan 4 yaşındaki kızım okula başlayacak. Öğretmenlerine vermem gereken bir bilgi var mı ?
- Arkadaşım arı sokmasından sonra anafilaksi nedeniyle hastanelik oldu. Gerçekten çok korkutucuydu. Kendisi tam olarak ne olduğunu anlayamayacak kadar sıkıntılı olduğundan, ne olduğunu bana siz anlatabilir misiniz ?
- Astımım iş değiştirdiğimden beri kötüledi. Strese bağlı olduğunu sanmıyorum, çünkü şimdiki işimde eskisine göre çok rahatım. Bu durum için olası diğer nedenler nelerdir ?
- Doktorum astımımın tetikleyicilerinden bahsederken ne demek istiyor ?
