Ailemdeki çoğu kimse bir şeye karşı alerjik. İnsanlar nasıl bir maddeye karşı alerjik oluyorlar ?
Bunu açıklamak için bağışıklık sisteminin nasıl çalıştığından bahsetmeliyim. Bağışıklık sistemi, bizi virüs, bakteri veya parazit gibi yabancı etkenlerden ve bazı yaralanmalardan koruyan ağdır. Bu sistem, zararlı dış etkenlerle vücudumuz için bir tehdit oluşturmayan zararsız olanları ayırt etmede son derece başarılıdır. Bağışıklık sisteminiz sizi zararlı olabilecek bir etkene karşı savunduktan sonra, aynı etkenle tekrar karşılaştığı takdirde derhal hatırlayacak şekilde hafızasına kaydeder. Her bir etken için özel olan bu hafıza, antikor olarak adlandırılan küçük maddelerdir. Her bir etken için farklı bir antikor grubunuz vardır.
Beş farklı tip veya sınıf antikor vardır. İmmünglobülin olarak adlandırılan her tipin farklı bir işlevi bulunmaktadır.
•İmmünglobülin A (kısaltması IgA) tükrük ve gözyaşı gibi salgılarda bulunur ve solunum ve sindirim sistemimize girebilecek mikroorganizmalara karşı bizi korur.
•İmmünglobülin M (IgM) vücuda yeni bir etken girdiğinde oluşan geçici bir antikordur.
•immünglobülin G (IgG) etkene karşı kalıcı (genellikle ömür boyu) hafızayı oluşturmak üzere IgM’den gelişen antikordur.
•İmmünglobülin D (IgD) bir sırdır – varlığı bilinir, ancak ne işe yaradığı bilinmez.
•İmmünglobülin E (IgE) alerji antikorudur. Alerjisi olmayan insanlarda normal olarak yalnızca az miktarda IgE bulunur, ancak bağırsak solucam gibi parazitlere tepki olarak çok miktarda üretilebilir. Alerjisi olan insanlar çok miktarda IgE üretmek için hazırdır.
Bağışıklık sisteminiz etkin çalışıyorsa, daha önce karşılaştığınız bir etkenle savaşmak üzere sürekli hazır bekler. Daha önceden hazır bulunan IgG derhal etkene yapışır ve herhangi bir enfeksiyona yol açmadan kandaki akyuvarlar tarafından yönetilen bağışıklık sisteminin diğer bileşenleri tarafından yok edilmesini sağlar. Suçiçeği gibi çocukluk çağı enfeksiyonlarına ömrümüz boyunca bir kez yakalanmamızın nedeni budur.
Eğer önceki sorunun yanıtında belirtildiği şekilde atopik-seniz, bağışıklık sisteminiz bu enfeksiyonlara karşı gayet iyi çalışır. Ancak, gerçekte zararsız olan etkenlere karşı da tepki verir ve onları da enfeksiyon etkeni gibi tedavi eder. Alerjen olarak adlandırılan bu etkenler bağışıklık sisteminiz tarafından yanlışlıkla tehlikeli gibi algılanırlar ve karşılığında im-münglobülin E (IgE) tipinde antikorlar üretilirler. Çok az miktarda bile olsa bir alerjenle karşılaştığınızda, eğer bu alerjen bünyenizin daha önceden tanıdığı bir etkense, kısa sürede çok fazla miktarda IgE üretirsiniz. Ürettiğiniz bu IgE, alerjiye yol açan olaylar serisini başlatır. Bu süreç, bağışıklık sisteminizin vücudunuzun kimyasal mesajları ile düzenlenen diğer bileşenlerini, özellikle de akyuvarları etkiler. Bu karmaşık olaylar zincirinin sonucunda vücudunuzun etkilenen bölümlerinde inflamasyon gelişir ve alerjinin tipik belirtileri (şişlik, kızarıklık, hassasiyet veya kaşıntı, salgılarda artış) görülür.
Alerji alerjenle ilk karşılaşmanızda gelişemez. Hatta bir maddeyi uzun süre normal şekilde tolere ettikten sonra, görünür hiçbir neden olmaksızın, bir anda alerjik bir tepki gösterebilirsiniz. Bu olay bir kez görüldükten sonra, alerjenle her karşılaştığınızda alerjiniz gelişecektir. Tepkiniz her defasında aynı şekilde olmayabilir: şiddetim etkileyen birçok faktör vardır ve alerji zamanla azalabilir veya artabilir. Alerjilerin önceden belirlenebilirliği sınırlıdır.
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Astımım var, ancak akciğerlerimde ne olduğunu ve niye bazen zorlukla nefes aldığımı hiç kimse bana tam olarak açıklayacak zamanı bulamadı. Lütfen siz bana açıklayabilir misiniz ?
- Bazen astımımın ne kadar kötü olduğuna karar vermekte zorlanıyorum. Kötü bir atak geçirdiğimin belirtileri nelerdir ?
- Kadınlarla erkekler arasında astım açısından bir fark var mı ?
- Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
- Çölyak hastalığım var, ancak yenebilir glutensiz ekmek ve kek bulmakta çok zorlanıyorum - çoğu iğrenç! Yardım edebilir misiniz ?
- Astım niçin gittikçe yaygınlaşıyor ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- Astımım niye her zaman yok ?
- Gıda alerjisi iyileşir mi ?
- Hangi tip polenin saman nezleme neden olduğunu nasıl bilebilirim ?
- Aşçı yardımcısı olarak çalışmaya başladıktan sonra ellerimde egzama gelişti. Neden muhtemelen ellediğim gıda maddeleri. Bu mümkün mü? Ayrıca ellerim iyileşene kadar işe gelmemem, çünkü müşterilerin zehirlenmesine neden olabileceğim söylendi. Bu nasıl olabilir ?
- Geçen yıl işten çıkarıldım ve boyacı ve dekoratör olarak kendi başıma çalışmaya başladım. Bugüne kadar sağlığımla ilgili bir sorunum yoktu, ancak son zamanlarda çalışırken nefes darlığı hissetmeye başladım. Kullandığım boyalardan birine karşı alerjim olabilir mi ve eğer varsa hangisine karşı olduğunu nasıl bulabilirim ?
- Ailemdeki çoğu kimse bir şeye karşı alerjik. İnsanlar nasıl bir maddeye karşı alerjik oluyorlar ?
- Çocuklar için olan astım tedavisinin erişkinlerinkinden farkı nedir ?
- Astım neden başlar ?
- Ben bir kuaför kalfasıv im ve kısa bir süre önce ellerimde berbat bir inflamasyon ortaya çıktı. Patronum eldiven giymemi istedi, ancak bu sefer daha da kötü oldu ve şu anda çalışamıyorum. Bu tahrişin nedeni nedir ve yapabileceğim bir şey var mı ?
- Hamile kalmam astım ve diğer alerjik sorunlarımı kötüleştirir mi ?
- Fransa'da yaşayan bir arkadaşım astımı için duyarsızlaştırma tedavisi görüyor, ancak doktorum bana önermiyor. Niçin ?
- Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
- Kızımın saman nezlesi var ve belirtilerinin en şiddetli olduğu zaman genel sınavlarının en yoğun olduğu dönem. Okul idaresi notlarının değerlendirmesinde bu durumu dikkate alabilir mi ?
- Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksiyon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunumum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tekrarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medihaler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mektup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kullanamıyorum ?
- Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez çocuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Hangisi haklı ?
- Diyetimde yer alan bir gıdaya karşı alerjiğim, ancak ne ben, ne de doktorum hangi gıdaya karşı olduğunu bulamıyoruz. Ne yapabilirim ?
- Oğlumun okulu astım inhalerlerini yanında taşımasına izin vermiyor ve her ihtiyaç duyduğunda okul sekreterine başvurmasını istiyor. Bundan genellikle çekiniyor. Bu ona bir zarar verebilir mi ?
- İnsanların alerjilerimi önemsememesine çok kızıyorum. Bu tür bir sorununuz olduğunda günlük yaşantınızın ne derece zorlu olduğunu anlamıyorlar ve ortada hiçbir şey yokken yaygara çıkardığımı düşünüyorlar. Bu düşünce ve davranış şekline tahammül edemiyorum. Ne yapabilirim ?
