Ev tozu böceği
Ev işi konusunda dünyanın en iyisi olduğumu söyleyemem. Gerçekten ev tozu böceği konusu evdeki toz miktarını azaltmaya çalışmamı gerektirecek kadar önemli mi?
Alerjili pek çok insan için evet, ancak toz almak çözümün yalmzca bir bölümüdür. Ev tozu böceği alerjisi bu ülkede en sık görülen alerji türüdür ve tüm astımlıların yaklaşık % 80′ini etkiler. Kalıcı alerjik nezle ve egzamalı insanları da etkiler. Ancak evinizdeki ev tozu böceklerini ortadan kaldırmak için para, zaman ve çaba harcamadan önce, gerçekten onlara karşı bir alerjiniz olup olmadığım anlamalısınız. Eğer değilseniz, onlardan kurtulmak için uğraşmamza gerek yoktur. Bu konu ile ilgili doktorunuz bir cilt testi yapabilir.
Ev tozu kumaş lifleri, gıda maddeleri, insan ve hayvanların cilt döküntüleri ve kılları ile gözle görülemeyecek kadar küçük milyonlarca yaraüktan oluşur. Bu yaratıklardan en sık görüleni ev tozu böceğidir. Latince adı Dermatop-hagoides pteronyssinus olan ev tozu böceği, tozun içindeki cilt artıklarından beslenir.
Ev tozu böceği sayısı sonbahar ve kış süresince biraz daha yüksek olma eğilimi göstermekle beraber yıl boyunca pek değişmez. Böceklerin en sevdiği şartlar 25 °C sıcaklık ve % 80 nem oranına sahip ılık ve nemli ortamlardır (merkezi ısıtma düzeneğine sahip evlerin çoğu bu şartları taşır), ancak daha düşük ısılı ve kuru yerlerde de yaşayabilirler. Ev tozu böceği soğuk ülkelerde ve yüksek rakımlarda çok nadir görülür ve bu tür bölgelerde astım, egzama ve alerjik nezleye neden olma ihtimali çok düşüktür. Bu nedenle ev tozu böceğine karşı alerjisi olan çocuklar yüksek rakımlı bölgelere gittiklerinde sorunları büyük ölçüde düzelir.
Hepimizin dağlara taşınması mümkün olmadığına göre evlerimizdeki ev tozu böceği miktanm azaltmak için neler yapabiliriz? Öncelikle ev tozu böceğinin yaşadığı yerlere bakmalıyız. Bunlar yataklar, yastıklar, halılar, perdeler ve tüylü oyuncaklardır. İkinci olarak böceğinin hangi kısmının alerjiye neden olduğunu saptamalıyız. Genellikle böceğin kendisi değil atıkları alerjen etki gösterir. Bunun anlamı, tüm böcekleri öldürsek bile atıklarım tamamen temizlemeden alerji sorunu çözülmez. Üçüncüsü, böcek alerjeninin nasıl alerjiye neden olduğunu bulmalıyız. Yalmzca akciğerlerimiz, burun boşluğumuz veya cildimiz alerje-’*': karşılaştığında belirtiler ortaya çıkar. Eğer alerjenle aramıza bir bariyer ko-yabilirsek, belirtilerden kurtuluruz.
Ev tozu böceğine maruziyetinizi azaltmanın pratik yöntemleri aşağıda sıralanmıştır;
Yeni bir elektrik süpürgesi almalı mıyım?
Sahip olduğunuz süpürgenin niteliği yeterliyse hayır. Ev tozu böceği miktarını azaltmak için filtresindeki delik çapı 0.3 mikrometreden küçük olan güçlü bir elektrik süpürgeniz olmalıdır. Günümüzde kullanılan elektrik süpürgelerinin çoğu bu özelliklere sahiptir ve daha pahalı olan medikal modeller kadar etkilidir. Elektrik süpürgeleri hakkında doğrudan üreticilerden veya satıcılarından bilgi edinebilirsiniz.
Oturma odası ve yatak odası tercihen alerjik olan kişi içeride değilken günlük olarak elektrik süpürgesi ile temizlenmelidir. Alerjik olan kişi sizseniz bu işi sizin yerinize bir başkası yapmalıdır. Cihaz düzgün aralıklarla boşaltılmalı ve filtresi üreticinin önerileri doğrultusunda değiştirilmelidir (bu işi de bir başkası yapabilir). Halıları süpürmenin dışında çarşaflarınızı her değiştirdiğinizde yatağınızı da elektrik süpürgesi ile temizlemelisiniz. Bu şekilde tüm ev tozu böceklerini ortadan kaldırmanız mümkün olmasa bile en azından sayısını azaltabilirsiniz.
Yatak takımlarındaki ev tozu böceği miktarını azaltmamın egzamama iyi geleceği söylendi. Bu doğru mu ve eğer doğru ise ne yapmam gerekiyor?
Yatak odanızdaki, özellikle de yatağınız ve yatak takımları-mzdaki ev tozu böceği miktarını azaltmanın egzamanıza iyi geleceği kesindir. Yatakta bulunduğunuz sürece cildiniz çok fazla miktarda ev tozu böceği alerjeni ile yakın temas halindedir ve özellikle cildinizin inflamasyonlu olduğu dönemlerde bu durum sıkıntı yaratabilir.
Aşağıdaki öneriler yalnızca egzama değil, her tür ev tozu böceği alerjisi bulunan kişiler için geçerlidir. Yaşantımızın belirli başka bir yerde geçirdiğimizden çok daha fazla kısmını, yaklaşık üçte birini yatak odasında geçiriyoruz. Bu nedenle yatak odası alerjene maruziyetimizi azaltma yolunda akılcı bir başlangıç noktasıdır. Hangi önlemleri alacağınız alerjinizin şiddetine bağlıdır. Size önerim, en ucuz ve basit olanlardan başlamanız ve mobilyaları ya da halıları değiştirmek gibi uygulamalara ancak mutlak gerekliyse kalkışmanızdır.
Ayrıca yatak odamzda, özellikle de yatağınızda hiçbir ev hayvanı bulundurmamanızı öneririm. Ev tozu böceklerinin hayvanların cilt artıkları ile beslenmesinin dışında ev hayvanlarının kendileri alerjen olabilirler.
•Elektrik süpürgesi ile temizlik
Uygun bir filtreye sahip güçlü bir elektrik süpürgesi ile düzgün aralıklarla önceki sorunun cevabında belirtildiği şekilde temizlik yapın. Elektrik süpürgesini halı dışında yataklar, perdeler ve yatak başlıkları veya minderler gibi diğer yumuşak döşemelerde de kullanın.
•Yatak takımları
Tüm yatak takımlarınızı mümkün olduğunca yüksek sıcaklıkta (60 °C veya üstü) yıkayın. Mümkünse doğrudan güneş ışığında havalandırın.
•Yastıklar
Eğer kuş tüyü yastık kullanıyorsanız, bunlar da alerjen olabileceğinden sentetik olanları ile değiştirin. Sentetiklerin ayrıca yıkanabilme avantajı vardır.
•Kılıflar
Yatak odalarındaki ev tozu böceklerinin büyük bölümü yatak ve yastıklarda bulunur. Bunlarla karşılaşmamanın en basit yöntemi kılıf kullanmaktır. Kılıflar sizinle böcekler arasında bariyer oluşturur.
En ucuz çözüm plastik yatak ve yastık kılıfları kullanmaktır. Bu kılıflar yatak ve yastığı tamamen kaplamalı,fermuarları yapışkan bantlarla kapatılmalıdır. Plastik çarşaflar aynı derecede etkili değildir, çünkü böcekler açıkta kalan bölümlerden serbest kalabilir. Plastik kaplamaların dezavantajı terelemeye yol açması ve dönüşler sırasında ses oluşturmasıdır.
Daha pahalı, ancak konforlu bir seçenek çok küçük delikler aracılığı ile hava alabilen anti-alerjen örtüler kullanmaktır. Bunlar hava dolaşımını engellemez, ancak böcekler veya atıklarının geçişi mümkün değildir.
Size önerim bu tür malzemeyi ancak ev tozu böceğine karşı alerjik olduğunuz testlerle saptandıktan ve doktorunuzla görüştükten sonra satın almanızdır. Gereksiz yere satın almanız israftan başka bir şey değildir. Eğer satın almaya karar verirseniz yatak ve yastık kılıfları dahil tüm sistemi edinmelisiniz.
•Tüylü oyuncaklar
Aslında tüylü oyuncaklar yatak odasında bulundurulmamalıdır. Eğer yatak odasında bulundurulmaları gerekiyorsa kapaklı bir kutu içinde tutulmalıdır. Eğer çocuğunuz yanında tüylü oyuncağı bulunmadan uyuyamıyorsa, o oyuncağı haftada en az bir kez 60 °C sıcaklıkta yıkamalısınız. Bir diğer seçenek olarak, oyuncağı plastik bir torbaya sarıp en az 6 saat buzlukta tutabilirsiniz (ev tozu böcekleri soğukta ölür). Daha sonra ölü böcekleri ve atıklarını elektrik süpürgesi ile temizlemelisiniz.
•Yataklar
Divan yerine yekpare tabanlı yatakları tercih edin. Çevrede toz tutabileceğinden duvara bitişik yataklar ve kanepelerde yatmayın.
Yataklar ve döşemeler günümüzde ısıtılabilirler: bir naylona sarılırlar ve içerdeki hava 100 °C düzeyine kadar ısıtılır. Bu ısı derecesi böcekleri öldürür, atıklarının da protein yapısını değiştirerek onların alerjen niteliğini ortadan kaldırır.
•Döşemeler
Yatak başları, sandalye minderleri ve diğer yumuşak döşemeler ev tozu böcekleri için çok uygun ortamlar sunarlar. Bu nedenle yatak odanızda bulundurulmamaları uygundur. Eğer yatak odanızda mevcutsa düzenli aralıklarla elektrik süpürgesi ile temizlenmeleri gerekir. Perdeler düz pamuklu olmalı ve düzenli aralıklarla yıkanmalıdır. Jaluzi iyi bir seçenek oluşturur.
•Halılar
Eğer yatak odamzda halı bulunmasını istiyorsamz sentetik olanları tercih edin. Sentetik halılar oluşturdukları statik yük nedeniyle ev tozu böceklerim içlerinde hapsederek parçacıklarının havaya karışmalarım engellerler. Ancak temizliği daha kolay olan parke veya seramik kaplama daha iyi bir seçenektir.
•Nem ve havalandırma
Odayı mümkün olduğunca havalandırarak nem oranım azaltmaya çalışın. Bunun için en ucuz ve basit yöntem pencereleri açmamzdır. Eğer polenlere karşı alerjiniz varsa, pencerenizi polen sezonunda havadaki polen sayısının en düşük olduğu saatler olan akşam ve gece boyunca açmalısınız. İyonlaştırıcı ve nem çözücülerin evdeki böcek sayışım azalttığı ileri sürülüyorsa da bu konuda elimizde yeteri kadar bilimsel veri yoktur. Size önerim, bu pahalı aletleri satın almadan önce diğer önlemleri denemenizdir.
•Ev tozu böceği spreyleri
Marketlerde saülan ev tozu böceği öldürücü spreyler vardır. Yalmzca bir kaç milimetre derinliğe nüfuz edebilirler. Bu nedenle halılarda kullanılabilirler, ancak çok tüylü malzemede yarar sağlamazlar. Bu spreyleri yatağınızda ve yatak takımlarımzda kullanmanızı birkaç nedenden ötürü tavsiye etmem: vatağm iç bölümüne nüfuz etmediklerinden tüm böcekleri öldürmezler; mevcut olan alerjeni uzaklaştırmazlar; ve içerdikleri kimyasal maddeler göz ve cildi tahriş edebilir.
Evin yatak odası dışındaki odaları için ne diyeceksiniz?
Yatak odasından sonra dikkat edilmesi gereken ikinci oda oturma odasıdır, ancak eğer uzun süre geçiriyorsanız çalışma odası ve çocuğunuzun oyun odası da unutulmamalıdır. Birkaç küçük uyarlama ile yatak odasına yönelik önerilerim evdeki diğer odalara da uyarlanabilir.
Etiketler: alerjen, alerji, alerjik, alerjisi, Astım, çin, bağ, böcek, doktor, elektrik, Ev, ev tozu böceği, Gerçekten, gıda, hayvan, kas, madde, medi, muz, nokta, polen, süpürgesi, soğuk, yatak
Aşağıdaki konuları okudunuz mu?
- Kısa bir süre önce doktorum idrar yollarımda itihap olduğunu söyleyerek bana bazı antibiyotikler yazdı. İlk ilacımı aldıktan sonra baştan aşağı tüm vücudumu çok kaşıntılı bir döküntü kapladı. Doktorum bu antibiyotiğe karşı alerjik olduğumu ve yalnızca ondan değil, başka bazı ilaçlardan da uzak durmam gerektiğini söyledi. Eğer tüm antibiyotiklere karşı alerjim varsa, gelecekte bir tane almam gerektiğinde olacaklardan korkuyorum. Başka antibiyotiklerin güvenli olup olmadığı test edilebilir mi ?
- Sırtımla ilgili büyük sorunlarım vardı ve bir osteopat tarafından tedavi edildim. Şaşırdığım nokta, astımımın her zamankine göre çok daha iyi duruma gelmesi oldu. Bu yalnızca bir tesadüf mü ?
- Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve astımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerinde inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engelleyebilir miyim ?
- Yer fıstığına karşı alerjim var ve son reaksiyonum oldukça şiddetli idi. Gelecekte benzer bir tabloyla karşılaşmamak için ne yapabilirim ?
- Çocuğumun diyetinde ona dokunduğunu düşündüğüm her şeyi kısıtladım, ancak egzaması her zamankinden daha kötü. Şu anda çok kısıtlı bir diyette ve kısıtladığım gıdaları tekrar vermeye başlarsam egzamasının daha da kötüleşeceğinden korkuyorum. Ne yapmalıyım ?
- Diyetimde yer alan bir gıdaya karşı alerjiğim, ancak ne ben, ne de doktorum hangi gıdaya karşı olduğunu bulamıyoruz. Ne yapabilirim ?
- Geçmişte lateks alerjisine bağlı olarak ellerimde çok şiddetli bir dermatitis gelişmişti. Bunun anlamı kimyasal maddelere karşı alerji geliştirmeye eğilimli olmam mıdır ve gelecekte bunu engellemek için ne yapabilirim ?
- On altı yaşındaki kızım cumartesi günleri bir evcil hayvan dükkanında çalışmaya başladı. Hayvanları çok seviyor ve ileride veteriner hemşire olmak istiyor. Ancak bebekliğinden beri kaybolan egzaması tekrar ortaya çıktı ve zaman zaman solunumunun hırıltılı hale geldiğini duyuyor gibiyim. Kendisi her şeyin yolunda olduğunu söylüyor ve doktora gitmeyi reddediyor. Onun için çok endişeleniyorum. Sorun işinden kaynaklanıyor olabilir mi ? Bu arada, eşimin alerjisi nedeniyle evimizde kedi veya köpek bulundurmadığımızı da söylemeliyim
- Astımım niye her zaman yok ?
- Oğlumun kedimize karşı alerjisi var, ancak kedimizi başka bir yere gönderme fikri oğlumu çok rahatsız ediyor. Alerjen düzeyini düşürmek için yapabileceğimiz bir şey var mı ?
- Saman nezlemi tedavi etmek için kullanabileceğim reçetesiz satılan ilaçlar var mı ?
- Oğlumun okulu astım inhalerlerini yanında taşımasına izin vermiyor ve her ihtiyaç duyduğunda okul sekreterine başvurmasını istiyor. Bundan genellikle çekiniyor. Bu ona bir zarar verebilir mi ?
- Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
- Hipoalerjen kozmetik ürün nedir ve neden bu kadar pahalıdır ?
- Tatil için yolculuğa çıkmadan önce gerekli ilaçları yanıma almaya dikkat ederim. Almam gereken başka önlemler var mı ?
- Bir homeopati hastanesinin yakınında oturuyorum ve bu tedavi şeklinin resmen onaylandığını biliyorum. Homeopatik tedavi nedir ve astımım için denemeye değer mi ?
- Annem egzamahların banyo yapmaması ve yüzmemesi gerektiğini söylüyor. Doktorumsa günde en az bir kez çocuğumu banyo yağı kullanarak yıkamamı söylüyor. Hangisi haklı ?
- Bebeğimde egzama var. Bu ileride astım veya saman nezlesi geliştireceği anlamına mı gelir ?
- Oğlumun egzaması ne zaman düzelme yoluna girse kaşımaya başlıyor ve tekrar başa dönüyoruz. Ne yapabilirim ?
- Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
- Saman nezlesine benzettiğim belirtilerim hakkında görüşünü almak üzere kısa bir zaman önce doktoruma gittim. Burnumda akıntı ve kaşıntı, gözlerimde kızarıklık ve akıntı, göğsümde de sıkışma hissi vardı. Saman nezlesinin benim yaşımda (yaşım 45) ve kış mevsiminde başlamasının pek mümkün olmadığını belirtti. Daha sonra işimle ilgili sorular sordu: bir tekstil fabrikasında boya atölyesinde çalışıyorum. Sorunumun nedeni bu boyalar olabilir mi ve işimi bırakmam gerekir mi ?
- Astımım için kortizon içeren haplar kullandığımda egzamam daha iyi oluyor. Niçin bunları sürekli alamıyorum ?
- Ev tozu böceklerine karşı etkili çok sayıda madde reklamı gördüm. Ev tozu böceği nedir ? Alerjiye neden olur mu ?
- Astımı bulunan 4 yaşındaki kızım okula başlayacak. Öğretmenlerine vermem gereken bir bilgi var mı ?
- Çim polenlerine alerjiğim. Bu alerjim hep olacak mı ?
