Alerjilerim

Ev işi konusunda dünyanın en iyisi olduğumu söyleye­mem. Gerçekten ev tozu böceği konusu evdeki toz mikta­rını azaltmaya çalışmamı gerektirecek kadar önemli mi?
Alerjili pek çok insan için evet, ancak toz almak çözümün yalmzca bir bölümüdür. Ev tozu böceği alerjisi bu ülkede en sık görülen alerji türüdür ve tüm astımlıların yaklaşık % 80′ini etkiler. Kalıcı alerjik nezle ve egzamalı insanları da et­kiler. Ancak evinizdeki ev tozu böceklerini ortadan kaldır­mak için para, zaman ve çaba harcamadan önce, gerçekten onlara karşı bir alerjiniz olup olmadığım anlamalısınız. Eğer değilseniz, onlardan kurtulmak için uğraşmamza gerek yok­tur. Bu konu ile ilgili doktorunuz bir cilt testi yapabilir.

Ev tozu kumaş lifleri, gıda maddeleri, insan ve hayvanla­rın cilt döküntüleri ve kılları ile gözle görülemeyecek kadar küçük milyonlarca yaraüktan oluşur. Bu yaratıklardan en sık görüleni ev tozu böceğidir. Latince adı Dermatop-hagoides pteronyssinus olan ev tozu böceği, tozun içindeki cilt artıklarından beslenir.

Ev tozu böceği sayısı sonbahar ve kış süresince biraz da­ha yüksek olma eğilimi göstermekle beraber yıl boyunca pek değişmez. Böceklerin en sevdiği şartlar 25 °C sıcaklık ve % 80 nem oranına sahip ılık ve nemli ortamlardır (merkezi ısıtma düzeneğine sahip evlerin çoğu bu şartları taşır), ancak daha düşük ısılı ve kuru yerlerde de yaşayabilirler. Ev tozu böce­ği soğuk ülkelerde ve yüksek rakımlarda çok nadir görülür ve bu tür bölgelerde astım, egzama ve alerjik nezleye neden olma ihtimali çok düşüktür. Bu nedenle ev tozu böceğine karşı alerjisi olan çocuklar yüksek rakımlı bölgelere gittikle­rinde sorunları büyük ölçüde düzelir.

Hepimizin dağlara taşınması mümkün olmadığına göre evlerimizdeki ev tozu böceği miktanm azaltmak için neler yapabiliriz? Öncelikle ev tozu böceğinin yaşadığı yerlere bakmalıyız. Bunlar yataklar, yastıklar, halılar, perdeler ve tüylü oyuncaklardır. İkinci olarak böceğinin hangi kısmının alerjiye neden olduğunu saptamalıyız. Genellikle böceğin kendisi değil atıkları alerjen etki gösterir. Bunun anlamı, tüm böcekleri öldürsek bile atıklarım tamamen temizlemeden alerji sorunu çözülmez. Üçüncüsü, böcek alerjeninin nasıl alerjiye neden olduğunu bulmalıyız. Yalmzca akciğerlerimiz, burun boşluğumuz veya cildimiz alerje-’*': karşılaştığında belirtiler ortaya çıkar. Eğer alerjenle aramıza bir bariyer ko-yabilirsek, belirtilerden kurtuluruz.

Ev tozu böceğine maruziyetinizi azaltmanın pratik yön­temleri aşağıda sıralanmıştır;

Yeni bir elektrik süpürgesi almalı mıyım?
Sahip olduğunuz süpürgenin niteliği yeterliyse hayır. Ev to­zu böceği miktarını azaltmak için filtresindeki delik çapı 0.3 mikrometreden küçük olan güçlü bir elektrik süpürgeniz ol­malıdır. Günümüzde kullanılan elektrik süpürgelerinin çoğu bu özelliklere sahiptir ve daha pahalı olan medikal modeller kadar etkilidir. Elektrik süpürgeleri hakkında doğrudan üre­ticilerden veya satıcılarından bilgi edinebilirsiniz.

Oturma odası ve yatak odası tercihen alerjik olan kişi içe­ride değilken günlük olarak elektrik süpürgesi ile temizlen­melidir. Alerjik olan kişi sizseniz bu işi sizin yerinize bir baş­kası yapmalıdır. Cihaz düzgün aralıklarla boşaltılmalı ve filt­resi üreticinin önerileri doğrultusunda değiştirilmelidir (bu işi de bir başkası yapabilir). Halıları süpürmenin dışında çar­şaflarınızı her değiştirdiğinizde yatağınızı da elektrik süpür­gesi ile temizlemelisiniz. Bu şekilde tüm ev tozu böceklerini ortadan kaldırmanız mümkün olmasa bile en azından sayısı­nı azaltabilirsiniz.

Yatak takımlarındaki ev tozu böceği miktarını azaltma­mın egzamama iyi geleceği söylendi. Bu doğru mu ve eğer doğru ise ne yapmam gerekiyor?
Yatak odanızdaki, özellikle de yatağınız ve yatak takımları-mzdaki ev tozu böceği miktarını azaltmanın egzamanıza iyi geleceği kesindir. Yatakta bulunduğunuz sürece cildiniz çok fazla miktarda ev tozu böceği alerjeni ile yakın temas halin­dedir ve özellikle cildinizin inflamasyonlu olduğu dönem­lerde bu durum sıkıntı yaratabilir.

Aşağıdaki öneriler yalnızca egzama değil, her tür ev tozu böceği alerjisi bulunan kişiler için geçerlidir. Yaşantımızın belirli başka bir yerde geçirdiğimizden çok daha fazla kısmı­nı, yaklaşık üçte birini yatak odasında geçiriyoruz. Bu nedenle yatak odası alerjene maruziyetimizi azaltma yolunda akılcı bir başlangıç noktasıdır. Hangi önlemleri alacağınız alerjinizin şiddetine bağlıdır. Size önerim, en ucuz ve basit olanlardan başlamanız ve mobilyaları ya da halıları değiştir­mek gibi uygulamalara ancak mutlak gerekliyse kalkışmanızdır.

Ayrıca yatak odamzda, özellikle de yatağınızda hiçbir ev hayvanı bulundurmamanızı öneririm. Ev tozu böceklerinin hayvanların cilt artıkları ile beslenmesinin dışında ev hay­vanlarının kendileri alerjen olabilirler.

•Elektrik süpürgesi ile temizlik
Uygun bir filtreye sahip güçlü bir elektrik süpürgesi ile düzgün aralıklarla önceki sorunun cevabında belirtildiği şekilde temizlik yapın. Elektrik süpürgesini halı dışında yataklar, perdeler ve yatak başlıkları veya minderler gibi diğer yumuşak döşemelerde de kullanın.

•Yatak takımları
Tüm yatak takımlarınızı mümkün olduğunca yüksek sı­caklıkta (60 °C veya üstü) yıkayın. Mümkünse doğrudan güneş ışığında havalandırın.

•Yastıklar
Eğer kuş tüyü yastık kullanıyorsanız, bunlar da alerjen olabileceğinden sentetik olanları ile değiştirin. Sentetikle­rin ayrıca yıkanabilme avantajı vardır.

•Kılıflar
Yatak odalarındaki ev tozu böceklerinin büyük bölümü yatak ve yastıklarda bulunur. Bunlarla karşılaşmamanın en basit yöntemi kılıf kullanmaktır. Kılıflar sizinle böcek­ler arasında bariyer oluşturur.

En ucuz çözüm plastik yatak ve yastık kılıfları kullan­maktır. Bu kılıflar yatak ve yastığı tamamen kaplamalı,fermuarları yapışkan bantlarla kapatılmalıdır. Plastik çar­şaflar aynı derecede etkili değildir, çünkü böcekler açıkta kalan bölümlerden serbest kalabilir. Plastik kaplamaların dezavantajı terelemeye yol açması ve dönüşler sırasında ses oluşturmasıdır.

Daha pahalı, ancak konforlu bir seçenek çok küçük de­likler aracılığı ile hava alabilen anti-alerjen örtüler kullan­maktır. Bunlar hava dolaşımını engellemez, ancak böcek­ler veya atıklarının geçişi mümkün değildir.

Size önerim bu tür malzemeyi ancak ev tozu böceğine karşı alerjik olduğunuz testlerle saptandıktan ve doktoru­nuzla görüştükten sonra satın almanızdır. Gereksiz yere satın almanız israftan başka bir şey değildir. Eğer satın al­maya karar verirseniz yatak ve yastık kılıfları dahil tüm sistemi edinmelisiniz.

•Tüylü oyuncaklar
Aslında tüylü oyuncaklar yatak odasında bulundurulma­malıdır. Eğer yatak odasında bulundurulmaları gereki­yorsa kapaklı bir kutu içinde tutulmalıdır. Eğer çocuğu­nuz yanında tüylü oyuncağı bulunmadan uyuyamıyorsa, o oyuncağı haftada en az bir kez 60 °C sıcaklıkta yıkama­lısınız. Bir diğer seçenek olarak, oyuncağı plastik bir tor­baya sarıp en az 6 saat buzlukta tutabilirsiniz (ev tozu bö­cekleri soğukta ölür). Daha sonra ölü böcekleri ve atıkla­rını elektrik süpürgesi ile temizlemelisiniz.

•Yataklar
Divan yerine yekpare tabanlı yatakları tercih edin. Çevre­de toz tutabileceğinden duvara bitişik yataklar ve kanepe­lerde yatmayın.
Yataklar ve döşemeler günümüzde ısıtılabilirler: bir naylona sarılırlar ve içerdeki hava 100 °C düzeyine kadar ısıtılır. Bu ısı derecesi böcekleri öldürür, atıklarının da protein yapısını değiştirerek onların alerjen niteliğini or­tadan kaldırır.

•Döşemeler
Yatak başları, sandalye minderleri ve diğer yumuşak dö­şemeler ev tozu böcekleri için çok uygun ortamlar sunar­lar. Bu nedenle yatak odanızda bulundurulmamaları uy­gundur. Eğer yatak odanızda mevcutsa düzenli aralıklar­la elektrik süpürgesi ile temizlenmeleri gerekir. Perdeler düz pamuklu olmalı ve düzenli aralıklarla yıkanmalıdır. Jaluzi iyi bir seçenek oluşturur.

•Halılar
Eğer yatak odamzda halı bulunmasını istiyorsamz sente­tik olanları tercih edin. Sentetik halılar oluşturdukları sta­tik yük nedeniyle ev tozu böceklerim içlerinde hapsede­rek parçacıklarının havaya karışmalarım engellerler. An­cak temizliği daha kolay olan parke veya seramik kapla­ma daha iyi bir seçenektir.

•Nem ve havalandırma
Odayı mümkün olduğunca havalandırarak nem oranım azaltmaya çalışın. Bunun için en ucuz ve basit yöntem pencereleri açmamzdır. Eğer polenlere karşı alerjiniz var­sa, pencerenizi polen sezonunda havadaki polen sayısının en düşük olduğu saatler olan akşam ve gece boyunca aç­malısınız. İyonlaştırıcı ve nem çözücülerin evdeki böcek sayışım azalttığı ileri sürülüyorsa da bu konuda elimizde yeteri kadar bilimsel veri yoktur. Size önerim, bu pahalı aletleri satın almadan önce diğer önlemleri denemenizdir.

•Ev tozu böceği spreyleri
Marketlerde saülan ev tozu böceği öldürücü spreyler var­dır. Yalmzca bir kaç milimetre derinliğe nüfuz edebilirler. Bu nedenle halılarda kullanılabilirler, ancak çok tüylü malzemede yarar sağlamazlar. Bu spreyleri yatağınızda ve yatak takımlarımzda kullanmanızı birkaç nedenden ötürü tavsiye etmem: vatağm iç bölümüne nüfuz etme­diklerinden tüm böcekleri öldürmezler; mevcut olan alerjeni uzaklaştırmazlar; ve içerdikleri kimyasal maddeler göz ve cildi tahriş edebilir.

Evin yatak odası dışındaki odaları için ne diyeceksiniz?
Yatak odasından sonra dikkat edilmesi gereken ikinci oda oturma odasıdır, ancak eğer uzun süre geçiriyorsanız çalış­ma odası ve çocuğunuzun oyun odası da unutulmamalıdır. Birkaç küçük uyarlama ile yatak odasına yönelik önerilerim evdeki diğer odalara da uyarlanabilir.

Etiketler: alerjen, alerji, alerjik, alerjisi, Astım, çin, bağ, böcek, doktor, elektrik, Ev, ev tozu böceği, Gerçekten, gıda, hayvan, kas, madde, medi, muz, nokta, polen, süpürgesi, soğuk, yatak


Aşağıdaki konuları okudunuz mu?

• işyerindeki bir arkadaşın zaman zaman elleri şişiyor ve kızarıyor. Ne olduğunu sorduğumuzda yalnızca dermati­tis olduğunu söylüyor. Sorunu açıklamanız mümkün mü ?
• Anafilaksi terimini hayatımda ilk olarak çok kısa bir sü­re önce duydum. Sözlüğe baktığımda okuduklarım bana pek bir şey ifade etmedi. Lütfen kapsamını bana açıklar mısınız ?
• Her iki çocuğumda da bebekliklerinde egzama, 4 yaş ci­varında astım, ergenlik dönemlerinde de saman nezlesi gelişti. Bu sorunlar birbiriyle bağlantılı mı, niye hepsi ay­nı zamanda başlamadı ve biri diğerlerine neden olmuş olabilir mi ?
• Arı sokmaları her zaman anafilaksiye neden olur mu ?
• Bir şarlatan yerine düzgün bir terapiste gittiğime nasıl emin olabilirim ?
• Çevrede egzaması geleneksel Çin tıbbı bitkileri ile iyileşen çok sayıda insan var. Gerçekten böyle bir etki var mı ve kocakarı ilaçları alerjili insanlara yardımcı olabilir mi ?
• Niçin yediğim her gıdaya değil, bir ya da ikisine karşı alerjiğim ?
• Dört yaşındaki kızımda şiddetli inek sütü alerjisi var. Kusma ve döküntüye neden olması dışında egzama ve as­tımını da kötüleştiriyor. Gebelik ve emzirme dönemlerin­de inek sütünden tamamen uzak durduğum takdirde bir sonraki çocuğumda böyle bir alerjinin gelişmesini engel­leyebilir miyim ?
• Doktorumun dosyama "idyopatik anafilaksi" yazdığını gördüm. Bunun anlamı nedir ?
• Bir keresinde deniz kabuklularına karşı kötü bir reaksi­yon gösterdim: dudaklarım ve dilim çok şişti ve solunu­mum hırıltılı bir nitelik kazandı. Doktorum aynı olay tek­rarladığı takdirde kullanmam için bana iki hap ve Medi­haler-Epi isimli bir fısfıs verdi. Daha sonra bana bir mek­tup göndererek Medihaler-Epi kullanmamam gerektiğini söyledi ve adrenalin iğnesi yapmayı öğretmek için bir randevu verdi. Çok korktum! Niçin Medihaler-Epi kulla­namıyorum ?
• Belirtilerimin gıda alerjisine bağlı olduğunu nasıl anlaya­bilirim ?
• Saman nezlesi sezonunda burnumla yaşadığım pek çok soruna ek olarak gözlerim kızarıyor, şişiyor ve sulanıyor. Ayrıca kaşınıyor ve ağrıyor. Saman nezlesi gözleri etkiler mi ?
• Sinek ısırmasına karşı alerjim var ve tatildeki korkulu rüyam bu! Sinekleri kendimden uzak tutabilmemin bir yolu var mı ? Kocamı hiçbir zaman ısırmıyorlar
• Oğlumun hem astımı, hem de egzaması var. Cildi kötü gö­ründüğünde veya solunumu hırıltılı olduğunda oğlumu okula göndermem doğru mu ?
• Geçmişte birçok kez anafilaksi ile karşılaştım ve şimdi de bir ameliyat için hastaneye yatmak zorundayım. Anestezi altındayken anafilaksi gelişirse birisi bunu farkeder mi ?
• İşinizden kaynaklandığını düşündüğünüz bir alerjiniz varsa konuşmanız gereken en iyi kişi kimdir ?
• Kısa bir süre önce cilt testi yaptırdım ve astımın yanısıra pek çok alerjimin olduğu saptandı. Bu alerjilerim için kullanabileceğim tedaviler var mı ?
• Astımı bulunan 4 yaşındaki kızım okula başlayacak. Öğ­retmenlerine vermem gereken bir bilgi var mı ?
• Diş apsesi için diş hekimimin verdiği penisilinden sonra anafilaksi geliştirdim. Şansıma kendisinde gerekli bütün ekipmanlar vardı ve çok doğru hareket etti. Artık ilaç, özellikle de antibiyotik kullanmaktan çok korkuyorum. Benzer bir reaksiyon gösterme ihtimalim nedir ?
• Astımımın ne kadar kötü olduğunu ifade edemiyorum. İyi olduğumu düşündüğüm günlerde doktorum ciğerlerimin kötü durumda olduğunu söylüyor. Astımımı değerlendi­rebileceğim bir yol var mı ?
• Kadınlarla erkekler arasında astım açısından bir fark var mı ?
• İmmünoterapi nedir ?
• Kızımın şiddetli astımı var ve okula gidemediği gün sayı­sı çok fazla. Özel bir okula gitmesi gerekli mi ?
• Egzamah bir çocuğun diyetinde bulunmaması gereken gı­da maddeleri var mıdır ?
• Gıda alerjisi nedir ? Ne sıklıkta görülür ?

2 - 3«123»